Achttiende eeuw

J[AN] V[AN] H[OOGSTRATEN], Nietigheyd van ’s mensen leven, Tot Gouda, by Lukas Kloppenburg [z..j. ca. 1700], fol.

DSC06094

(Stichtelijke prent met tekst van de Goudse dichter Jan van Hoogstraten, omringd door kleine afbeeldingen in cirkels, voorzien van bijbelteksten. Met enkele kleine bruine inktvlekken, twee buiten de prent, de ander onderaan; zonder tekstverlies. Niet in STCN.  Slechts bekend uit J.G. Frederiks en F.Jos. van den Branden,  Biographisch woordenboek Biographisch woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche letterkunde (Amsterdam 1888-1891), waar het blad staat omschreven als “Zinneprent in verscheijden versjes, bestaande op de nietigheid des menschelijken levens (in plano)” Jan van Hoogstraten (1662-1736) woonde van 1697 tot 1718 in Gouda, waar hij werkzaam was als “commis ter Recherge van d’admodiatie wegens ’t Ed. mo: collegie ter admiraliteyt op de Mase”, een soort fiscale opsporings- en inlichtingendienst. Hij genoot de bescherming van twee vooraanstaande regenten, Govaert Cincq en Arent van der Burgh en woonde aan de Westhaven. Hij verloor hun steun na een conflict over de uitgave van een bundel van de dichter Dullaert en werd daarom overgeplaatst naar Tiel).

PETRUS OPMEER, Martelaarsboek, ofte historie der Hollandse martelaren, welke omde christen catholijke godsdienst, soo ten tijden van de woeste heidenen, als der hervormde nieugesinden seer wreed sijn omgebragt. Begrepen in twee deelen, met twee registers [dm] Tot Antwerpen by Petrus Pratanus in ‘t jubeljaar onses Heeren 1700, [xxv] + 373 + [1] + [vii] + 362 p.

PETRUS OPMEER, Naader bewijs en bygevoegde aanmerkingen, wegens eenige kort gemelde saaken in het Hollands katolijk martelaarsboek, met de levens der Hollandse heyligen en christen oudheden [dm] Tot Antwerpen by Pieter vander Meersche 1701, 91 + [ii] p.

(Ingebonden bij los tweede deel Opmeers Martelaarsboek)

JEAN ETIENNE GROSEZ, Le journal des saints, ou meditations pour tous les jours de l’année. Avec un abregé de la vie des saints. Troisieme partie. Pour les mois de septembre, octobre, novembre & decembre. Derniere edition [DM] A Liege chez Jean François Broncart, imprimeur en Souverain-Pont 1700, 8o, [xii]+341+[v] p.

(Los deeltje uit een serie van drie. Met frontspice en gravure voorafgaand aan iedere maand. Eigendomsinscriptie ‘Entre les livres de Jacques Henri de Wit 1808, no. 15’ en bibliotheekstempel Hageveld op schutblad).

[HENRI BENNET, COMTE D’ARLINGTON], Lettres du comte d’Arlington, au chevalier Temple, contenant une relation exacte des traitez de l’evêque de Munster, de Breda, d’Aix la Chapelle, & de la Triple Alliance,avec les Instructions données audit Chev. Temple, au Comte de Carlingford, & à Monsr. Van Beuningen, & d’autres Papiers par rapport aux dits Traitez. L’au y a ajouté, une Relation particuliere de la mort de madame écrite en cinq Lettres par une personne de qualité présente à sa mort. Le Tout tiré des Originaux qui n’avoient jamais été publiez [Orn.], A Utrecht, chez Guillaume vande Water, Imprimeur de l’Academie 1701, 8o, [xvi]+576 p.

(Brievenverzameling van de Engelse graaf Henry Bennet, geboren in Saxham/Suffolk in 1618 en overleden in 1685 te Euston/Suffolk. De graaf van Arlington was staatssecretaris en buitenlandadviseur van de Engelse koning Charles II. Wilhelm vanden Water drukte deze brieven van de hertog van Arlington, de correspondentie van de graaf van Carlingford en van de heer Van Beuningen over de vredesonderhandelingen en de daaruit voortkomende verdragen, die 1648 in Münster, in 1667 in Breda und in 1668 in Aken gesloten werden. In de briefwisseling met verschillende staatsmannen, zoals de Hollandse raadspensionaris Johan de Witt worden onder andere de Engels-Nederlandse zee-oorlogen besproken, de ‘Devolutionskrieg’ tussen Lodewijk XIV van Frankrijk en Spanje, die de ‘Tripelallianz’ tot stand deed brengen en beëindigd werd met de Vrede van Aken van 1668. Bekraste leren band en rug met ribben en versieringen. Rugtekst “Lettres d’Arlington” in gouden letters en “Tom 1”, hoewel er geen andere delen bestaan. Penoefeningen op binnenzijde van de platten en op enkele plekken in het binnenwerk. Frontispice en het portret van de graaf ontbreken. Titelpagina in zwart en rood. Twee pagina’s voorwoord licht ingescheurd).

GEORGIUS DE MEY, Schriftmatige rede- en zede-lyke bedenkingen over de drievoudige zugtingen, die den H. Apostel Paulus Rom. 8 vs. 19-27 toeschrijft aan het gansche schepsel, de kinderen Gods en den H. Geest, Tot Gouda, by Lucas Kloppenburgh, boekverkooper in ’t Wijtstraat 1701, 4o, [xl1]+466+[ix] p.

(Stichtelijk werk van de Goudse predikant De Mey. Met diverse lofdichten van colelga’s van de omliggende dorpen, waaronder een lofdicht op Gouda van ds. Johan. Janzonius van Moordrecht. In fraaie originele perkamenten band, met naam auteur en korte titel in hadschrift op de rug. Achterin een “Catalogus van verscheyde boeken, die by Lucas Kloppenburgh gedrukt of in meerder getal te bekomen zijn”. Gerangschikt op formaat).

CHRISTIANUS CATHOLICUS [J. WACHTELAAR], T’zamenspraak tusschen blindyver, veinzert, en waarmond. Over de zaak van de doorluchtigste Heer aertsbisschop van Sebasten [dm] Gedrukt by Mintvrede en Waarde [1702], 8o, 48p.

(Pamflet uit het jansenistische kamp. Zonder omslag. W6307).

PIETER BORT, Wercken, begrepen in ses tractaten, waerin in ’t breede verhandelt Bortkopwerden: I. Het Hollandts Leen-recht, II. Proceduyren in Criminele Saecken te houden, III. De Domeynen van Hollandt, De Hooge en Ambachts-Heerlijckheden, V. Complaincte, ende VI. D’Arresten. Alles met authentijcque Handtvesten, Privilegien, Resolutien, Placcaten, Keuren, Ordonnantien, Costuymen, Notabele Proceduyren en Sententien, en andere Munimenten bevestight. Den tweeden druck [DM], tot Leyden, by Frederick Haaringh, boeck-verkooper, 1702, fol. [lxx]+982+[xxxvi] p.

(Juridisch standaardwerk, met fraai portrtet van de auteur. Drukkermerk met twee zuilen bij een havenuitgang en een galg op de voorgrond, voorzien van de tekst Intelli-gentibus. In origineel lederen band, doch rug volledig los en slechts in fragment bewaard gebleven. Gemarmerd apier op snee en zeer schoon binnenwerk).

SIMON ABBES GABBEMA, Leevens bescrijvingen van Sint Willibrord, Sint Bonifaas, Sint Aalberijk. Eerste verkondigers des christengeloofs in Nederduitsland. Met koopere plaaten voorsien [orn.], Tot Gouda, by Lucas Cloppenburg 1703, 8o, 79+[xxx] p.

Boni2

Boni1(De auteur is volgens titelpagina “voormaals geschigtschrijver van Friesland”. Met 32 gravures van Jacob Matham (1571-1631), een Nederlands kopersnijder. Hij was een leerling van Hendrick Goltzius, die tevens zijn stiefvader was. Van 1593 tot 1597 verbleef Matham in Italië om in 1598 terug te keren naar Haarlem. Met papieren gebatikte omslag en stickeromslag met titel in handschrift op de rug. Vernieuwde schutbladen en paars leeslintje. Bladen en gravures als nieuw).

Convoluut
SIMON ABBES GABBEMA, TOBIAS GUTBERLETH R.G., Nederlandse watervloeden of Naukeurige beschrijvinge van alle watervloeden voorgevallen in Holland, Zeeland, Flaandren, Braband, Utregt, Gelderland, Friesland, Overyssel, Groningerland en de naabuirige landen. Hier agter sijn bygevoegt de leevens van Willibrord en Bonifaas eerste Christengeloofs verkondigers in Nederland [Orn.], Tot Gouda, by Lucas Cloppenburg 1703, 8o, [x]+368+16 p.
SIMON ABBES GABBEMA, Leevens bescrijvingen van Sint Willibrord, Sint Bonifaas, Sint Aalberijk. Eerste verkondigers des christengeloofs in Nederduitsland. Met koopere plaaten voorsien [orn.], Tot Gouda, by Lucas Cloppenburg 1703, 8o, [ii]+79+[i] p.

Watervloed2

(Convoluut van twee werkjes van Simon Gabbema, “voormaals geschigtschrijver van Friesland”. Het eerste is bezorgd door Gutberleth. Beide werkjes zijn verluchtigd met gravures Het boekje over de overstromingen heeft een frontispice van Pieter Sluyter (1675-na 1713) met een dramatische scene van een overstroming van een landschap met Hollandse kenmerken. Onderaan de frontispice de naam van de Goudse boekdrukker Lucas Cloppenburg, wiens voor- en achternaam in tegenstelling tot andere drukken van hem met een C wordt geschreven. Plus zes pagina’s met elk twee afbeeldingen van zegels. Eerste 26 pagina’s hebben linksonder een lichtgele vochtvlek. Het werk over Willibrord en Bonifatius bevat 32 gravures van Jacob Matham (1571-1631). In de losse uitgave van dit boekje – zie hierboven – zijn deze platen aan het eind verzameld; in dit convoluut zijn ze tussen de tekst opgenomen. In originele, licht vervuilde, perkamenten kneepband; met bibliotheekstempels van “Bibliotheca Fratrum Minorum, Ecloniae”, het minderbroederklooster van het Vlaamse Eeklo).

M. v. C. pr., Nauwkeurig en regtzinnig onderzoek, of het voor de Roomsche Religie, en voor den staet der Vereenigde Nederlanden, nodig en dienstig is vrijheyd van kerkelijke bedieningen aen religieusen, en byzonderlijk aen jesuiten, aldaer te vergunnen, [Orn.], Tot Emmerik, by Florentius Abbema 1703, 4o, 39p.

(Knuttel 15103. Katernen los, schoon exemplaar. Zeldzaam pamflet over godsdienstvrijheid).

[AEGIDIUS DE WITTE], Jesuitsche doodstuipen in ’t bekuipen, opstellen, en uitstroien van zekere Bulle op den naem van Clemens XI. Paus. Aen alle Rooms-Katholijke ingezetenen van Holland en van d’aengrensende provincien, uitgegeven te Romen 7 Aprilis 1703. Met ootmoedige beede aan de Souvereinen van de zeven Provincien, om op ’t kragtigste af te weeren het onverdragelijke jok van de Jesuitsche inquisitie en heerschappye. [orn.], 1703, 4o, 16p.

(Knuttel 15080)

TWEE Nieuwe vermaakelijke Liederen. Om te zingen met een oude Roomse star. Gedrukt in oud Roomen, by de opregte Christianus Romanus, woonende in de Cok-straat, daar de val der Jansenisten in de geevel staat: voor de Heeren Cato, Naso, en sulagtige Loogemond, [1703], 4o, 2p.

(Dubbelblad pamflet met twee liedjes tegen de jansenisten. Op de wijze van Het is te Gent nu heel verkeerd en Gy wispeltuurige matroos. Een van de priesters die op de hak wordt genomen is de Goudse pastoor Willem de Swaen, auteur van de zangbundel De Singende Swaen. Over hem wordt gezongen: “De Swaan, in plaats van zingen, kryt”).

CONCORDATA et Decreta a Sacra Congregatione de Propaganda Fide. Verdragpunten en ordonantien door de H. Vergadering van de Voortplantinge des Geloofs tot een heilzame bestieringe der zendelingen van ‘t Vereenigde Nederland op verscheide tyden gemaakt [Orn.], Na de copy gedrukt te Rome 1694, 1703, 4o, 64p.

(Knuttel 15066).

GERMANUS LOIOLOPHILUS [AEGIDIUS DE WITTE ps.], Valeriaensche pynbank, ofte kort en kragtig middel om alle hedendaegse lasteraers, en bysonderlijk de P.P. Jesuieten, die den Aertsbisschop van Sebasten, en zijne welmeinende clergie niet ophouden te lasteren, den mond te stoppen [orn.], z.pl., 1703, 4o, 16p.

(Knuttel 15095)

GEHOORSAAMHEID der Hollandse geestelykheid, vertoond en beweerd, sonderling door den jonxten brief van den uitmuntendsten Heer en Cardinaal Paulutius, z.pl., z.j. [1703], 40, 25p.

(Knuttel 15100)

TIMOTHEUS VAN VREDE, Berigt aan de regtsinnige katholijken over een brief, voerende den naam van paus Clemens XI, Tot Utregt by Petrus Veldenius, z.j., [1703], 4o, 12p.

(Knuttel 15072)

TIMOTHEUS VAN VREDE, Zedelyke overweginge van het decreet der Roomse inquisitie, des jaars 1704. 3 april, tegens de verklaringe en verantwoordinge des aarschsbisschops van Sebasten, Tot Rotterdam by Frans Arnoldi, boekverkoper, Anno 1704, 4o, 28p.

(Knuttel 15338).

TIMOTHEUS VAN VREDE, Berigt wegens het verbieden der boeken dienende tot grondiger onderregtinge van het bekende decreet der Roomse Inquisitie, des jaars 1704. 3 april. In de sake des Aarschsbisschops [sic!] van Sebasten [vignet], Tot Rotterdam by Frans Arnoldi, z.j. [1704] boekverkoper, 4o, 6p.

(Knuttel 15339).

E.P. QUESNEL, Declaratie en protest tegens het placcaet tegens hem aengeplakt tot Brussel den 15 februarius 1704. Nevens d’afbeeldingen van den handel van M.H. d’aertsbisschop van Mechelen, en van den aerd en handel van de Hr. Hendrik van Susteren, vicarius generael van de Hr. aertsbisschop van Mechelen [orn.], t’Utrecht gedrukt by Theodorus vanden Eynden, boekverkoper woonende in ‘t Musiek-boek 1704, 4o, 32p.

(Knuttel 15320)

JAKOB ADELAER, De waere iever der jesuieten in de Verenigde Nederlanden ontmaskert, en aen des selfs regenten, [orn.], Te Rotterdam 1704, 4o, 32p.

(Knuttel 15363).

[AEGDIUS DE WITTE], Duyts antwoord op sekeren Latynsen brief van Adriaen van Wyck, pastoor in Ketel (…) aen den autheur van het Schrift, met naeme Diotrephes., etc. onlangs geschreven [Vignet], z.pl., Anno 1705, 4o, 38p.

(Knuttel 15453)

JOACHIM OUDAAN, De Roomse mogentheid, bevat in een naawkeurige beschrijving van de magt en heerschappij der oude Roomse keizeren. Vertoonende de krygsoefeningen, oorlogsdaaden en heldenstukken, de meenigvuldige godheiden en afgodendiensten, de pragt en heerlykheid der schouwspeelen, renbaanen, zeegenprallen, gebouwen, en andere denkwaardige zaaken der oude Roomeinen. Neffens een ontwerp, zo van de toestand dezer landenten tyden van die keizers, als van hunne kerk-zeeden in de Roomse Kerk overgebragt. Alles aangeweezen en opgeheldert uit de oude Roomse gedenkpenningen (…) en verrykt met de geleerde opmerkingen van de heer mr. Pieter Deinoot. Versierd met 122 koopere plaaten, Tot Gouda, by Lucas Kloppenburg, 1706, fol., [xxix]+586+[xvi] p. [exclusief bladen met gravures]

Oudaan1

(De doopsgezinde en later remonstrantse Rotterdamse tegelbakker Joachim Oudaan (1628-1692) was in zijn tijd een bekend dichter en verzamelaar van oudheden. Dit Oudaan2standaardwerk verscheen voor het eerst in 1664. Dit is de vierde, geheel herzien en door Pieter Deinoot aangevulde, druk. De editie van de Goudse drukker Lucas Kloppenburg is doorgaans bekend in de kwarto-uitgave, maar dit betreft een kwarto-uitgave die is gedrukt op klein-folioformaat, waardoor zeer ruime marges ontstaan. De uitgave wordt voorafgegaan door een fraaie titelprent, gegraveerd door C. van Dalen, en eenOudaan3 opdracht van de drukker aan de burgemeesters van de stad Gouda en mr. Jacob Adriaan vander Dussen, hun Geheimschrijver. In fraaie lederen achttiende-eeuwse band met rugversiering in goud en rood tekstschildje met “I. Oudaans Roomsche mogentheid”. Binding voorplatten met slijtage en rug aan boven- en onderzijde licht afgebrokkeld. Exlibris van Bibliotheca Kinschotiana (van de Delftse magistraat Joannes Anthonius van Kinschot). Eigendomsinschrijving “Bibliotheque de m. Ausool (?) griff. et chef de la Cour Supp. de Justice a Bruxelles”).

JOOST VAN DEN VONDEL, Palamedes of vermoorde onnozelheit. Treurspel, met aanteekeningen uit ’s digters mondt opgeschreven [Orn.], t’Amersfoort, by Pieter Brakman, boekverkooper 1707, 4o, [xvi]+82 p.
JOOST VAN DEN VONDEL, Hekeldigten, met aanteekeningen uit ’s digters mondt opgeschreven [Orn.], t’Amersfoort, by Pieter Brakman, boekverkooper 1707, 4o, 154+14+[iv]p.

(Vondels bekende Palamedes, het drama over de val van Oldenbarnevelt; met papieren omslag; met de prent van ‘t beestenperk, de onthoofding van Oldenbarnevelt (2x uitvouwbaar, waarvan 1 met ‘pop ups’); gevolgd door de hekeldichten met prent van De Weegschaal, portretten van Oldenbarnevelt, Hugo de Groot, Prins Willem II, Cornelis en Johan de Wit, plus het apart te verkrijgen portret van Vondel en de prent van Oldebarnevelt in de hemel. Als extra prent ook nog de uitvouwbare prent met Begrafenis van den Hond van schout Bond). 

MAHOMETS ALKORAN, door de Heer Du Ryer uit de Arabische in de Fransche taal gestelt. Benevens een tweevoudige beschryving van Mahomets leven. En een verhaal van des zelfs reis ten hemel. Gelijk ook sijn Samenspraak met de jood Aedias. Alles van nieuws door een liefhebber overzien, en van alle drukfouten gezuivert. Met kopere platen verciert [Orn] Te Leyden by Henderik van Damme, boekverkooper in de Nieuwesteeg over de Zonneveldsteeg 1707, 8o, [xi]+547+[v] p.

(Met kartonnen platten en perkamenten rug, voorzien van titelschildje “Mahomets Alkoran”. Prenten: frontispice, fol 1 (staand biddende moslim), 94 (biddende moslim op de knieën bij moskee), 266 (twee staande moslims die schoenen uitdoen), 355 (biddende moslim op de knieën), 491 (vallende Mohammed), fol. 496 (vogel als boodschapper). Overgegaan in handen van een collega op 28-2-2016)

P.F. FULGENTIUS BOTTENS, Gheestelycken catechismus van den wegh der Liefde Godts (…) Bestaende in drye dagh-reysen, corresponderende op de drye deelen van dat eerste en meeste Ghebodt, Tot Brugghe ghedruckt by Pieter vande Cappelle, inde Jacobijne-straet op den Boeren-hoeck 1708, 8o, 251+[v] p.

e37502ae-cc20-11e4-8b90-f7f5deec8c1f(Stichtelijk werkje in origineel leren bandje, met sleetse en bovenaan iets afgebrokkelde rug; diverse eigendomsinschrijvingen op het schutblad: “Desenen boecke behooret toe aen Piet Olessen [doorgehaald] woonnende in den Stock van Fichten anno [doorgehaald]”. Daaronder: “Desen boeck behoort toe aen Jacobus Livinus Vlaming 1740”. Daaronder: “Petrus Duijek 1820”. Daaronder: “Eygendom van Anna Maria Roelandts Ursel 1850”. Op tweede blad: “Gedenkt in Uwe dierbare gebeden de kinderen Maeyens, Ursul 11 decembre 1799”).

ABRAHAM VAN DER MAT, Meditatien tot de H. Communie op alle de sondagen en andere hoog-tyden des jaers[or.], t’Antwerpen voor Christianus Vermey, Boekdrukker en verkooper in de Koornbrugsteeg, 1709, 8o, 383+[v] p.

thumb.php_-1024x725(Schrijversnaam is pseudoniem voor de Utrechtse priester Abraham van Brienen (1606–1683). Het betreft een herdruk uit 1709, gedrukt in Antwerpen en uitgegeven in Leiden door de boekdrukker en boekverkoper Christianus Vermey. Dezelfde drukker zou vier jaar later met zijn Goudse collega’s, de stadsdrukkers Johannes en Andries Endenburg, de allereerste stadsgeschiedenis van Gouda drukken, geschreven door de pastoor Ignatius Walvis. Ontdaan van lederen (?) band, zodat bindingen zichtbaar zijn. Gaaf boekblok. Eigendomsinschrijving van Jr. Clara van Meijtelen. Bevat 45 paginagrote gravures met scenes uit het leven van Jezus. Boekje werd ooit door de Goudse fijnschilder Ruud Verkerk gekocht voor een tientje op een Oranjevrijmarkt op de Raam en in 2014 door hem geschilderd, met er bovenop een schelp, verwijzing naar het hiernamaals).

GIJSBERT DE CRETSER, Beschryvinge van ’s Gravenhage, behelsende desselfs eerste opkomste, stichtinge en vermakelyke situatie, het Graven-hof aldaar gebouwt, met alle verdere publyke en particuliere gebouwen daar in sijnde, en desselfs voorname grachten, pleynen, straaten, wandelingen en buytenwegen. Als mede alle de hooge Staatsche

Cretser1vergaderingen, collegien, hoven van justitie en andere raad- en vergader kamers daar in geplaast, en derselve dagelykse byeenkomsten. Mitsgaders de oude coustumen die in Den Hage geobserveert worden, [DM], Tot Amsterdam by Jan ten Hoorn, boekverkoper 1711, 4o, [xiv]+140+[viii]+[ii]+104+[vii] p.
HEER VAN ZUYLICHEM [=CONSTANTIJN HUYGENS], De Zee-straet van ’s-Graven-Hage op Schevening [DM], Te Amsterdam by Jan ten Hoorn, boekverkoper 1711, 4o, 56p.

(Stadsgeschiedenis van Den Haag, gevolgd door betoog voor aanleg nieuwe zeestraat door Huygens. In fraaie originele perkamenten band. Tekst compleet, met twee frontispices en 5 (van 9) gravures. Eerste frontispice van Jan Luyken met 15 afzonderlijke afbeeldingen; boven v.l.n.r. vlaggen, boekverkopers en stofverkopers in de Ridderzaal; daartussen in de ooievaar met ‘s-Gravenhage op de achtergrond; l. : ontvangst en afscheid van een gezant op een bordes; r. : de infanterie en cavalerie opgesteld tot een erewacht; in het midden: ontvangst van gezant, vermoedelijk in de oude ontvangstzaal van de Staten-Generaal; l.o. : ontvangst in de zaal van de Staten van Holland; r.o. : ontvangst in de zaal van de Staten-Generaal; m.o. : gezicht op ‘s-Gravenhage vanaf de noordzijde. Tweede frontispice met ontwerp voor triomfboog aan begin zeestraat. Prenten van de Grote of St.-Jacobskerk, grafmonument Obdam, Nieuwe Kerk, het stadhuis, oude vrouwen- en kinderhuis van de diaconie).

LA VILLE DE TERGOU (ca. 1711)

Ingekleurde kaart (19,6 x 14,7 cm) van Gouda, gemaakt en gesigneerd door Jacobus Harrewijn (1660-1727). Van deze prent zijn ook vele niet-ingekleurde versies bekend, in een bewerking van Johannes Chrystin. Die ongesigneerde editie van de prent is afkomstig uit het boek Histoire generale des Pais-Bas, contenant la description des XVII provinces van Johannes Chrystin (graveur) en Francois Foppens (uitgever). Van dit in Brussel uitgegeven werk verschenen vanaf 1697 vele edities, met een steeds groter aantal gravures. De Goudse prent komt voor in de editie vanaf 1720.

De ingekleurde prent is naar alle waarschijnlijkheid vervaardigd aan het begin van de achttiende eeuw. De stadsplattegrond is blind in kaart gebracht, met uitzondering van een aantal belangrijke gebouwen. Daarbij lijkt Harrewijn zich te hebben gebaseerd op de kaart van Bleau uit 1649. Afgebeeld zijn uiteraard het stadhuis en de Sint-Janskerk, maar ook de diverse stadspoorten, de resterende toren van het kasteel en vele kapellen. De kaart is rechts beneden, onder het woord L’ Yssel, gesigneerd met “Harrewijn fecit Brux.” (door Harrewijn gemaakt in Brussel). De inkleuring wijkt af van de meeste andere exemplaren die bekend zijn van deze kaart, aangezien het zuidelijke deel van de stad voor een groot deel niet is ingekleurd. De reden daarvoor is onduidelijk. Mogelijk betreft het hier een poging om met het witte gedeelte het ‘katholieke kwartier’ van Gouda aan te geven. Er zijn ook kaarten bekend met volledige arcering. Opvallend zijn verder de levendige scheepvaart op de Hollandse IJssel, de grazige groene weiden om Gouda, met verschillende koeien en een paard, en rechts het stadswapen met zes sterren.

[BAILLET ADRIEN, MAES BERNARDUS], De penitentie der heylige moniken, eremyten, en andere die in de Eenigheyt geleeft hebben; met eenige Godtvruchtige bemerckingen ende ghebeden, verdeylt in vier deeltjens voor alle de dagen van het iaer.
II. deel. Voor de dry maenden van april, may en junius, T’Antwerpen, by Joannes van Soest, boeck-drucker ende boeck-verkooper, woonende op de groote Merct in de Pauw, 1711, 8o, 482+[ii] p.
III. Deel. Voor de dry maenden van julius, augustus en september, [Orn.] T’Antwerpen, by Joannes van Soest, boeck-drucker, woonende op de groote Merct in de Pauw, 1711, 8o, 745p.

(Twee losse deeltjes van een vierdelig werk. Titelpagina deel II. in rood en zwart, deel III in zwart. In oorspronkelijke achttiende-eeuws bandjes met titelschild “Peniten der eremyt”, deel III sterk vervaagd.  Rug onderaan iets rafelig, maar deel II fraai, stevig boekblok, deel III sleets, mist schutbladen) 

N.N., Saamenspraake tusschen een oud vrouwken en haaren werkmeester, raakende de gangbare munte, soo van het geldt, als van het geloof, ofte Catholicken stokreegel. Voor de gemeyne Christene menschen, om te kennen de munters in het stuk van de egte Roomsche Catholicke godsdienstigheyd, door NN tegen het Janseniste boexken Regel der Voorsichtigheid (…), 1712, 4o, 31p.

AEGIDIUS HOCHMUTH, Manuale der fürnehmsten Sectirer / Ketzer und Ketzereyen aller Zeiten. Wer deren Urheber gewesen? Was solche für Errores gehabt? Und was sich sonsten remarquables mit ihnen zugetragen: nach denen Seculis post Christum natum, aus denen bewehrtesten Autoribus zusammen getragen und der studirenden Jugend sonderlich Theologiae Studiosis, nebst einem Register, wie solches über die Sonn- und Fest-Evangelia nutzlich zu gebrauchen zum besten in Druck gegeben, Draesden beij Joh. Christoph Zimmermann 1712. Andere Auflag, 8o, [lx]+553+[cv]p.
AEGIDIUS HOCHMUTH, Interesse animae, oder wie ein rechtschaffener Christe beij dieser atheistischen epicurischen lieb- und glaubenlosen Welt dennoch in der Wahren Kirchen Gottes verbleiben siene Seele kräfftig verwahren für schändlichem Abfall sich hüten und beij der H. Schrift allein verbleiben soll […] Leipzig in Verl. Friedr. Lanckischens sel. Erb., 1704, 8o, [xxx]+424+[xxiv]p.

DSC03142

(Twee werken in één prachtige leren band met titelopdruk op de rug. Compleet. Ex libris bibliotheek Stockholm).

PHIL. JOH. TILEMAN, De trappen des genadenthroons van Jesus Christus. Bevattende acht Voorbereydingen, en acht Dankzeggingen, op yder Dag der Weke, voor en na ’t gebruyk des H. Avondmaels. Door Phil. Joh. Tileman, genaemt Schenck, doctor en professor der H. Godgeleerdheid in de academie te Marburg, ook predikant aldaer. Uyt het Hooghduyts vertaeld door Anr. Henr. Westerhovius, Bedienaer des Goddelyken Woords, en Rector der Illustre Schole tot Gouda. Met kopere platen verciert [dm] Tot Gouda, by Lukas Kloppenburg 1712, 8o [xvi]+344p.

(Gerestaureerd exemplaar met titelpagina, privilege en eerste pagina van de opdracht in facsimile. Kartonnen boards van gemarmerd papier, kunstlederen rug met letters in goudopdruk).

J[AN] V[AN] HOOGSTRATEN, De kruisheld, of het leven van den grooten apostel Paulus, leeraar der heidenen, in VII. boeken begrepen. En met konstplaten en kanttekeningen verrykt door A. Houbraken [DM] T’Amsterdam, by Pieter Boeteman, in de Munnikestraat, by de Nieuwemarkt, 1712, 4o, [xviii]+256p.

(In originele sleetse perkamenten band. Met kort afgesneden titelpagina met eigendomsinschrijvingen; een doorgekrast, een met pen van “vrouw Bruggeman Vlaardingen” en van Jacoba Steenbergen. Frontispice ontbreekt. Ook eerste pagina met opdracht aan Van der Dussen kort afgesneden. Met negen prenten van Houbraken, die de inzet vormden voor een zakelijk conflict met de Goudse drukker Lucas Kloppenburg (zie hieronder). Aan het eind excuseert Boeteman zich bij voorbaat voor druk- en spelfouten, met als argument dat de schrijver de drukproef niet heeft kunnen corrigeren omdat hij elders woont).

J[AN] V[AN] HOOGSTRATEN, De Kruysheld, of het leven van den grooten apostel Klop3Paulus, leeraar der heydenen, in VII Boeken begrepen, den tweeden druk. Op niews van den auteur overzien, met zeer kurieuse kopere platen versiert, van alle misstellingen, en drukfeilen gezuivert, merkelyk vermeerdert en verbetert [DM], Tot Gouda, by Lukas Kloppenburg 1712, 4o, [xx]+259p.

(In originele band, met beschadigde rug. Titelschildje nog aanwezig. Met titelprent, familiewapen regentengeslacht Van der Dussen – aan wie het boek is opgedragen – en zeven gravures van Paulus. Met voorin een met zijn handtekening gewaarmerkte verklaring van de in Gouda woonachtige auteur, dat de tekst eerder slordig en zonder zijn medeweten in Amsterdam werd gedrukt Klop2door P. Boeteman. Het boek kent dus een moeizame voorgeschiedenis, die draaide om een financiële eis van de oorspronkelijke graveur Aart Houbraken. Deze haakte daarop af en gaf de tekst met zijn prenten uit bij Boeteman. Van Hoogstraten bleef Kloppenburg trouw. Hij vond in J. Wandelman en G, vander Gouwe twee andere graveurs en gaf de tekst daarna in deze tweede druk uit. In een vier pagina’s lang stelt Kloppenburg de handelwijze van Houbraken aan de kaak, een vroegere vriend van hem die hem uit winstoogmerk bedrogen zou hebben. Daarbij moet plots ook de kwaliteit van het graveerwerk van Houbraken het ontgelden. Voor de Goudse drukker luidde deze affaire overigens zijn faillissement in. Hij moet zijn drukkerij aan de Wijdstraat sluiten en raakt in de archieven volledig uit het zicht, wat duidt op een vlucht voor de schuldeisers). 

JOHANNES DE KLERK, Lyk-reden over ’t afsterven van den Eerwaardigen en zeer vermaarden heere Philippus van Limborch, hoogleeraar der heylige godtgeleertheit onder de remonstranten, ontslapen den 30 van grasmaand, in ’t jaar 1712. Uitgesproken in ’t Latyn door Johannes de Klerk, op den 6. van bloeimaand, den dag zyner begravinge. [DM] T’Amsterdam by Pieter Visser, boekverkoper op de Lely-graft 1712, 4o, 44p.

(Lijkpredikatie voor à Limborch, voormalig remontrants predikant te Gouda. Fris exemplaar met papieren omslag; met exlibris H. Bouma. Philippus à Limborch schreef diverse historische en theologische werken, waaronder ook een geschiedenis van de inquisitie (zie hierboven).

[HENDRIK VAN DE GAETE], De ontmantelde apotheker, met de gefopte Apothekerhoorndrager. Blyspel [afb], Tot Gouda, by de Erven van L. Kloppenburg, in de Gehoornde Waarheyd [ca. 1713], 8o, [xii]+29 p.

(Met omslag van gemarmerd papier. Bladzijden rafelig, maar tekstblok goed. Zonder titelprent en uitleg die voorkomt in andere editie. In deze uitgave een afbeelding van verliefd stel op titelpagina. Het stuk is gebaseerd op een ware gebeurtenis. Cornutus staat voor Christiaen Lamberts. Hij is gehuwd met Lonkoog (Helena Hoijas). De apotheker Geen Kuit in het stuk staat voor Hermanus Angelkot Jr (1688-1727), apotheker aan de Herengracht hoek Vijzelstraat in Amsterdam (vgl. de initialen H.A.). Het onderwerp van het stuk is overspel tussen de apotheker en de vrouw van Lamberts. Lit. C.G.M. Smit, ‘De ontmantelde apotheker ontmanteld’, maandblad Amstelodamum 73 (1986).

ERASME DE ROTTERDAM, L’Eloge de la Folie, composé en forme de declamation. Avec quelques notes de Listrius, & les belles figures de Holbenius : le tout sur l’original de l’Academie de Bâle. Pièce qui, en representant au naturel l’homme tout defiguré par la Sotise, lui apprend agreablement à rentrer dans le bon sens et dans la raison. Traduite nouvellement en François par mr. Gueudeville [orn.] a Leide chez  Pierre vander Aa, 1713, 8o, [xxxiv]+294p.

(Vroeg achttiende-eeuwse Franstalige uitgave van de Lof der Zotheid van de Goudse Rotterdammer Erasmus. Met portretmedaillons van Erasmus, Thomas More en Holbein.  band, met name op de rug. Laatste katern ontbreekt – p.295-316 – Met 74 gravures in de tekst en 6 gravures bij de tekst. Met zes uitvouwbare gravures bij de tekst op p. 10, 40, 66, 111, 210, 296)

I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, z.j. [1713], 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

Eerste en enige editie van de Goudse stadsgeschiedenis door de jansenistische pastoor Walvis. Twee delen in één band. Houtsnede met stadswapen op titelpagina. Scheur in titelpagina hersteld, alsmede enkele gerestaureerde pagina’s aan het begin. Met de vier gebruikelijke uitvouwbare prenten van de hand van Arent Lepelaer (stadsplattegrond, kasteel, stadhuis en St. Janskerk) en de gewraakte pagina 123 met kritiek op notaris Van Dam, die in de meeste edities is vervangen. Later ingemonteerd zijn een foto met vloei van een portret van de auteur en een origineel lot van een loterij ten behoeve van de ‘Gasthuysen en het Alemoseniershuys binnen Gouda’ uit 1696. Diverse aantekeningen in achttiende-eeuws handschrift op de schutbladeren, betreffende literatuur over de Goudse Glazen en stormschade aan de St. Janskerk. Eigendomsstempels van het archief van de Hervormde Gemeente met het Goudse kerkzegel; op de titelpagina een eigendomsstempel van de vrijmetselarij. Perkament-kleurige kartonnen omslag (old boards) met perkamenten rug, met in oud handschrift “Beschrijving van Gouda door J. Walvis 1713”; zie over deze stadsgeschiedenis: Paul H.A.M. Abels, ‘Een drie eeuwen oude walvis’, Tidinge van Die Goude. Tijdschrift Historische Vereniging Die Goude 25 (2007) 57-62)

I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, z.j. [1713], 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

(Nog een exemplaar van de Goudse stadsgeschiedenis van pastoor Walvis. Twee delen in één band. Houtsnede met stadswapen op gave titelpagina. Van de vier gangbare prenten mist deze versie de stadsplattegrond, die er niet in lijkt te hebben gezeten. In plaats daarvan bevat het boek een opgevouwen grote prent van het interieur van de St.-Janskerk (“Afbeelding der prachtige, om dezelfs deftige Konst-Glazen, alom beruchte Jans-kerk der Stad Gouda, zoo als die zich vertoond van binnen”), eveneens vervaardigd door Arent Lepelaer “ad vivum delineavit” (naar het leven getekend) en gegraveerd door I. Goeree. Plaat op vouwen ingescheurd.  In dit exemplaar is de gewraakte pagina 123 met kritiek op notaris Van Dam vervangen. Originele bruin-kartonnen omslag (old boards) met bruinlederen rug, versierd met ornamenten en een deels afgebrokkeld rood titelschildje. De rug is aan boven- en onderzijde licht afgebrokkeld; platten vertonen enkele kale plekjes. Boekblok gaaf en schone pagina’s, afgezien van enkele vlekken op de registerpagina’s.) 

I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. [stadswapen] Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, z.j. [1713], 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

(Nog een exemplaar van de Goudse stadsgeschiedenis van pastoor Walvis. Twee delen in één band. Houtsnede met stadswapen op licht vuile titelpagina. Naast de vier gangbare prenten bevat deze versie een opgevouwen grote prent van het interieur van de St.-Janskerk (“Afbeelding der prachtige, om dezelfs deftige Konst-Glazen, alom beruchte Jans-kerk der Stad Gouda, zoo als die zich vertoond van binnen”), eveneens vervaardigd door Arent Lepelaer “ad vivum delineavit” (naar het leven getekend) en gegraveerd door I. Goeree. Daarnaast een gezicht op Gouda (“De stad Gouda, van over den IJssel te zien”) van J.C. Philips uit 1743. In dit exemplaar is de gewraakte pagina 123 met kritiek op notaris Van Dam nog aanwezig. Originele bruin-lederen omslag (old boards) met bruinlederen rug en ribben, vaag herkenbaar rood titelschildje. De rug is aan boven- en onderzijde gerestaureerd; platten vertonen enkele kale plekjes. Boekblok compleet en licht vervuilde pagina’s, met enige wormvraat zonder tekstverlies. afgezien van enkele vlekken op de registerpagina’s. Gekocht in deplorabele toestand, gerestaureerd door Wilma Ipenburg van handboekbinderij en boek- en papierrestauratie De Waterjuffer uit Gouda. Met uitvoerig restauratieverslag en in boekenrug gevonden 18de-eeuwse briefje met een misintentie voor een herstelde kraamvrouw).

I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, Walvisje13handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. [stadswapen] Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, z.j. [1713], 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

(Eerste en enige editie van de Goudse stadsgeschiedenis door de jansenistische pastoor Ignatius Walvis (1643-1714). Twee delen in één band. Houtsnede met stadswapen op titelpagina. Uitzonderlijk frisse titelpagina. Met de vier gebruikelijke uitvouwbare prenten van de hand van Arent Lepelaer (stadsplattegrond, kasteel, stadhuis en St. Janskerk). Alle uitvoudbare prenten zijn gaaf, zonder scheurtjes op de vouwen. De prent van het kasteel is in de witte omlijsting licht vlekkerig. De zeldzame gewraakte pagina 123 uit het eerste deel, met kritiek op de frauderende notaris Van Dam, die in de meeste edities is vervangen na kritiek van diens familie, is in dit exemplaar aanwezig. Oorspronkelijke lederen omslag, met op de rug ribben en licht vervaagd titelschildje. Voor- en achterplatten voorzien van goudstempeling. Band is zwak op de knepen en de rug mist aan de onderzijde een klein stukje; overgegaan in andere handen op 17-6-2018)

I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. [stadswapen] Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, 1714, 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

1714

(Zeldzaam exemplaar van de Goudse stadsgeschiedenis van pastoor Walvis uit 1714, met het jaartal in Romeinse cijfers op de titelpagina. Aanmerkelijk kleiner dan andere exemplaren, mogelijk door afsnijden boekbinder bij restauratie. Geen tekstverlies. Mist plattegrond van Gouda; wel aanwezig zijn de gravures van het kasteel, het stadhuis (vergeeld) en Sint-Jan (met vlekken en kreuk). Tekst compleet. Uiteraard bevat dit exemplaar de gecorrigeerde pagina 123. Twee delen in één half perkamenten band. . Houtsnede met stadswapen op licht vervuilde titelpagina. Erboven in oude inkt eigenaarsinschrijving “A. Dercksen”. Titelpagina deel 2 fris. Op nieuw schutblad ex libris A.L. Ouweneel, vermoedelijk uit Gouda.

[FACSIMILE] I[GNATIUS] W[ALVIS], Beschryving der stad Gouda, bevattende een verhaal van stads grondlegginge, waterstroomen, vryheeren, gelegendheid, hooftneringe, rechtsgebied, handvesten, regeeringe, regeerders, overdragten met andere steden, voornaame gebouwen, godshuysen, schoolen, geleerde-mannen, verwisselde regeeringe, kerken, kloosteren, kapellen en beruchte vrome mannen. Tot Gouda gedrukt by Johannes en Andries Endenburg, stadsdrukkers en tot Leyden by Christiaen Vermey, drukker en boekverkooper, 1714, 4o, [xxii] + 375 + 200 + [iv] p.

(Facsimile-editie van de oorspronkelijke uitgave 1972. Uitgeverij de Forel n.v. Nieuwendijk N.Br.; twee roodlederen banden in cassette. Met lijst van intekenaren)

[HENRI CHARLES DU CAMBOUT], Rituale Metense, pars secunda & pars tertia. Continens ordinem ministrandi Sacramenta aliosque Ritus sacros celebrandi, in & extra Ecclesiâ, Metis, typis Brixii Antoine 1713, 4o, [ii]+182+[ii]+132 p.

(Zonder titelpagina. Tweede en derde deel van missaal uit Metz, in Latijn, Frans en Duits, in een bewerking uit 1713 door “D. Henrici-Caroli du Cambout, Ep. Metensis, S. R. I. Principis, Ducis de Coislin”. Met doorleefde vollederen band met blindstempeling, pagina’s met bladmuziek en rafelige bladzijden door veelvuldig gebruik).

SIMON WITGEEST, Het verbeetert en vermeerdert natuurlyk toverboek, Of ’t nieuw Toverspeel-tooneel der konsten. Verhandelende omtrent zestienhondert natuurlyke toverkonsten, zo uit de goochel-tas, als kaart-speelen, mathematische konsten, ook de verligt-teikenkonde en ’t afzetten van bloemen, en meer andere diergelyke aardigheden, die tot vermaak en tydkorting strekken, den negenden druk [orn.], t’Amsterdam. By de wed. van Gysbert de Groot, boekverkoopster op de Nieuwendyk, tusschen de twee Haarlemmer-sluizen, in de Groote Bybel, 1713, 8o, [xxi]+384p. (309-314, 325-326 en 385-462 ontbreken).

(Eerste druk van dit werk verscheen in 1684. Veertiende druk verscheen in 1773. Van deze editie ontbreekt het frontispice en de laatste katernen. Met 50 prentjes en figuren. Los in perkamenten bandje. Eigendomsinschrijving op laatste schutblad van Theodore Mertens).

JAN ADRIAANSZ. LEEGH-WATER, Haarlemmer-Meer-Boeck. Dienende tot een

DSC06024remonstrantie, verklaring ende voor-bereydinge om de Haarlemmer ende de Leytse-Meer te bedyken: Als ook van de diepten, gronden ende nuttigheid der zelver. Mitsgaders: Van meest alle de meeren die in Noort-Hollant tegen den Huigen-dyk en Saardam bedykt, en tot land gemaakt zyn, zedert het jaar 1608. gedurende tot het jaar 1641. (…) Den agtsten druk, wederom met verscheiden notabele artykelen een zeste part vermeerdert: ende ook met eenige tegenspraak van Colevelts Boeksken [kaart] t’Amsterdam, by Pieter Visser, Jan van Heekeren, en Jan Graal, boekverkooppers, 1714, 4o, 48p.
JAN ADRIAANSZ. LEEGH-WATER, Een kleyne chronyke ende voorbereidinge van de afkomste ende ‘t vergroten van de dorpen van Graft en de Ryp: Ende van meer verscheide notable oude stukken ende geschiedenissen. En nu opnieuws hier by gedaan de Beschryving van den grooten brand, voorgevallen in de Ryp, op den zesten january des Jaars 1654 [Orn.], t’Amsterdam, Pieter Visser, Jan van Heekeren, en Jan Graal, boek-verkoopers, 1714, 4o, 47+[i]p.

(Eens herbonden. Boekblokje is aangetast door brand; voornamelijk de eerste 8 pagina’s. Het eerste stuk is op diverse plaatsen gerestaureerd. Er is geen tekstverlies. De uitvouwbare kaart is wel beschadigd en gerestaureerd. Portret is aanwezig).

ARNOLD MOONEN, Korte chronyke der stadt Deventer, van de oudste geheugenisse af tot het vredejaer van 1648. Uit verscheidene, zoo gedrukte, als geschrevene aentekeningen, de derde druk, doorgaens verbetert en merkelyk vermeerdert [vignet], Te Deventer by Jan van Wyk, boekverkooper, woonende in de groote Overstraet 1714, 8o, [xxi]+158+28p.

(Geschiedwerk van Deventer predikant Moonen, die ook theologisch werk, een Naemregister van predikanten en gelegenheidspoëzie schreef. Aan dit werkje is een “beschryvinge der stad Deventer” toegevoegd, van de hand van Gualterus Sylvanus, rector van de Latijnse School in Deventer. Oorspronkelijke, maar sleetse papieren omslag, rafelig op de hoeken)

THEODORUS DE COCK, De Petro Codde, sive Coddaeo, archi-episcopo Sebasteno: in Hollandia ac Foederatis Provinciis, Vicariatus Apostolici Potestate potito, functo, ac defuncto (…), Romae, apud Franciscum Gonzagam MDCCXV [1715], 4o, [xxviii]+287p.

(Met uitvouwbare portretgravure De Cock; perkamenten band met titel in oud handschrift op de rug; op band voorzijde eigendomskenmerk: “E. Geerdink, pasoor in Vianen behoort dit boek”; op schutblad stempel “Bibliotheek Geerdink Vasse” en inscriptie “E. Geerdink, pastoor in Vianen 1875, 20 december”; op titelpagina inscriptie “Collegii Socits Jersu Cosfeldia” en “Bibliothecae J. Wiefert, pastoris in Velen 1816” en vage bibliotheekstempel “Bibliotheek Seminarie Apeldoorn”).

JACOBUS FRUYTIER, Sions worstelingen of historische samenspraken over de verscheide en zeer bittere wederwaardigheden van Christus kerke met openbare en verborgene vyanden. I. In de Reformatie, II. Ten tyde der remonstranten, III. In deze onze dagen, Tweede druk [Orn.], Te Rotterdam by Johan van Doesburg, boekverkooper 1715, 8o, [xiv]+867+[l] p.
[JOHAN VAN DOESBURG], De geest van Pieter Heyling aen den lesten uitgever van zyn boek, genoemt Histori der vyf artykelen enz. [achterin:] Te Rotterdam by Johan van Doesburg, boekverkooper 1715, 8o, 29p.

(Fruytier, predikant te Rotterdam, geeft een stevige anti-coccejaanse visie op de geschiedenis. Het pamflet van Van Doesburg betreft een boekdrukkersgeschil van hem met Barent Bos over een eerdere uitgave van Fruytiers werk. Perkamenten rug en hardkartonnen gemarmerde platten. Titel in oud handschrift op de rug: “J. Fruitier, Sions worstelingen in twee delen”. Op laatste schutblad twee eigendomsinschrijvingen: “F. Kool 1716” en “B. den Toorn 1861″).

T.S.F., H.L.H., H.F.R., Batavia sacra of kerkelyke historie van Batavia, behelzende de levens van onze eerste geloofsverkondigers, mitsgaders Utregtsche bisschoppen en van de voornaamste personen die hier te lande in geleertheit of heiligheit uytgemunt hebben, [DM] t’ Antwerpen voor Christianus Vermey 1715, 8o, 32+[clx]+665+[xxxi] p.

T.S.F., H.L.H., R.H.F., Batavia sacra of kerkelyke historie van Batavia, behelzende de daaden van de Utregtsche bisschoppen en van de pausselijke vikarissen in de Vereenigde Nederlanden (…). Derde deel [dm] Te Antwerpen by Christiaan Vermey, 1716, 8o, [ii] + 542 + [xxii] p.

(Twee delen van driedelig werk over de katholieke kerkgeschiedenis van Nederland in twee uniforme, gerestaureerde eigentijdse bandjes; titelblad eerste deel rechtsonderaan iets afgescheurd, zonder tekstverlies; frontspice en vele kopergravures van vroege evangelieverkondigers; in derde deel negen uitvouwbare portretgravures).

BIBLIA, Das ist Die gantze Heilige Schrifft Altes und Neues Testamentsdurch D. Martin Luther verdeutscht. Nach des sel. Mannes reiner Dolmetschung und denen besten Exemplarien übersehen, und mit desselben Lehrreichen Vorreden und Randglossen, samt nützlichen Summarien, auch einem grossen Vorrath an sehr vielen LocisParallelis oder gleich lautenden Schrift-Stellen denen Biblischen vier Hauptregistern. Samt dem Anhang deß Dritten und Vierdten Buchs Esrä und Dritten der Maccabeer. Ingleichen Denen Christlichen Haupt-Symbolis und Augspurgischen Confession, wie solche in dem rechten Original, so im Jahr 1530 kayser Carl dem Vünfften überantwortet worden. Zum Druck befördert mit Königl. Majest. in Pohlen und Churfürstl. Durchl. Zu Sachsen Allergnädigstem Privilegio. Nebst einer Vorrede von Georg Friedrich Meinharten, der H. Schrifft Doctore, Hochfürstlichen Schwartzburgischen Superintendenten und des Consistorii Assessore Primario, Sondershausen Druckts und verlegts Ludwich Heinrich Schönermarck, Hochfürstl. Schwartzb Hoff-Buchdrucker. Im Jahr Christi 1716, fol., [viii]+60+1468+32 p.
DAS NEUE TESTAMENT unsers Herrn Jesu Christi, verdeutscht durch D. Martin Luther [DM] Sondershausen, Druckts und verlegts Ludwich Heinrich Schönermarck, Hochfürstl. Schwartzb Hoff-Buchdrucker. Im Jahr Christi 1716, fol., 440 p.

(Luthervertaling van de Bijbel in de versie van 1536. Blindgestempelde band, met koperen knoppen op voor-en achterzijde. Boekblok los van voorplatten en rug. Titelgravure ontbreekt. Titelblad rafelig, evenals laatste blad. Voor het overige zeer frisse pagina’s zonder vochtvlekken of andere sporen).

[KEURBIJBEL] BIBLIA, dat is: De gantsche H. Schrifture, vervattende alle de canonijcke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Door last der Hoogh Mog. Heeren Staten Generael van de Vereenighde Nederlanden en volgens het Besluyt van de Synode Nationael gehouden tot Dordrecht inde Iaren 1618 ende 1619. Uyt de oorspronckelijcke talen in onse Nederlandtsche tale getrouwelijck over-geset. Met nieuwe bygevoeghde verklaringen op de duystere plaetsen, aenteeckeningen van de ghelijck luydende Texten, ende nieuwe Registers over beyde de Testamenten. Te Dordrecht, bij Pieter Keur en t’Amsterdam, by Pieter Rotterdam in compagnie. Anno 1716, folio, reg.,  332 fol. [gevolgd door De Prophetien der Propheten] 144 fol.
(Standaard titelblad Statenbijbel, met wapenspreuk ‘Eendracht maeckt macht’. Boven de poort een opengeslagen bijbel met daar boven een lichtende driehoek met het tetragram,symbool van de Triniteit. Register OT voorin; gevolgd door:]
Het Nieuwe Testament, Ofte alle Boecken des Nieuwen Verbonts onses Heeren Jesu Christi. Door Last vande Hoog: Mog: Heeren Staten Generael Der Vereenighde Nederlanden, ende volgens ‘t Besluyt van de Synode Nationael, gehouden tot Dordrecht, in de jaren 1618 ende 1619. Uyt de Oorpronckelijcke Griecksche tale in onse Nederlantsche getrouwelijck overgheset. Met nieuwe bygevoeghde Verklaringen op de duystere plaetsen, aanteeckeningen van de gelijckluydende Texten, ende oock een Nieuw Register. Ende door gemeene ordre der Nederlantsche Kercken verbetert van Druckfauten ende Misstellingen die in den eersten Druck gevonden worden. [DM] Te Dordrecht by Pieter Keur, en t’Amsteldam by Pieter Roterdam, in compagnie, Anno 1716. Folio, reg., 135 fol.
(Register voorin. Op  titelblad een drukkersmerk met spittende man; gevolgd door:]
De Boecken genaemt Apocryphe, Door Last van de Hoogh Moogh: Heeren Staten Generael Der Vereenighde Nederlanden, ende volgens ‘t Besluyt van de Synode Nationael, gehouden tot Dordrecht, in de jaren 1618 ende 1619. Van nieuws uyt het Griecksch in onse Nederlantsche Tale getrouwelick overgeset. [DM] Te Dordrecht by Pieter Keur, en t’Amsteldam by Pieter Rotterdam, in compagnie, Anno 1716, folio, iii+58 fol.

(Voorafgegaan door een “waerschouwinge aen de lesers”. Drukkersmerk met spittende man, nu geflankeerd door soldaat en vrouwfiguur).DSC03134

(Gehele Statenbijbel ingebonden in originele lederen band met ornament op voor- en achterzijde; koperbeslag (hoeken en één boekklamp) tekst compleet).

DSC03135

(Diverse bladen met telkens zes gravures (waarschijnlijk niet compleet);  rug versleten; gaaf boekblok; restauratiesporen)

NIEUWE ORDONNANTIE by de Heeren Burgermeesteren en Regeerders der stedenschippers Dordrecht, en Gouda, gearresteert, waar naa de schippers, varende op het veer tusschen de voorsz steden, sig voortaan sullen hebben te reguleren [Stadswapen Dordrecht], Te Dordrecht, gedrukt by Joannes van Braam, ordinaris stadsdrukker, en van ’t Kleyn Zegel, woonende by de Beurs [1717], 4o, [viii] p.

(Zeer zeldzame verordening. Geen exemplaar van deze editie in Knuttel, KB of SAMH. Ondertekend door P. Everwyn op 6-7-1717. Dit is de Dordtse versie. De Goudse versie is gedrukt door Johannes en Andries Endenburg, met stadswapen van Gouda; wel in Knuttel. Met eenvoudige gemarmerd-papieren omslag. Pagina’s in oud handschrift genummerd p.47-54).

UYTLEGGINGE van de wyd-beroemde en vermaerde glasen, binnen de voortreffelijke en vermaerde Kerk tot Gouda. Tot dienst ende gerief, zoo voor de inwoonders deser stad, als voor de vreemdelingen, die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met veersen, en een gezang op aller glasen inhoud, nevens een verhael van den brand derzelver kerk, in den jare 1552 [stadswapen] Tot Gouda, gedrukt by Johannes en Andries Endenburgh, stads drukkers; op de Markt, in de Chronyk [z.j. na 1716; voor 1725], 8o, [4xlixp.]

(Ongedateerde versie van het beroemde Goudse Glazengidsje, de enige die is gedrukt door vader en zoon Endenburgh gezamenlijk. Rafelig papieren omslagje met doordruk van ander document).

HUGO VAN RHIJN, Historie ofte beschrijving van ‘t Utrechtse bisdom, behelzende de oudheden, kerkelijke en geestelijke gebouwen, kapellen, kommandeurschappen, abdyen, kloosters, oversten en geleerde mannen van ‘t zelve bisdom I. Deel: Van de oudheeden en gestichten der stad Utrecht. [dm] Te Leiden by Christiaan Vermey, 1719, [xvi] + 760 + [xxiv] p.

II. Deel: Van de oudheden en gestichten van Amersfoort, Vianen, Montfoort, Oudewater, Woerden, het Gooiland, Kuilenburg, Gorkum, Heusden, Tiel, Bommel, Asperen, Leerdam, Heukelom en van de onderhoorige dorpen en vlekken. [dm] Te Leiden by Christiaan Vermey, 1719, 784 + [xxxii] p.

III. Deel: Handelende van de oudheden en gestichten van de Bommelerwaert, de Veluwe, de Betuwe, Heusden, Rhenen, Wageningen, Aarnhem, Huissen, enz. en vorders van Emmeriks gebied, Schoonhoven, Gouda en alle de onderhoorige plaatzen. [dm] Te Leiden by Christiaan Vermey, 1719, 459 + [xvii] p.

H[UGO] V[AN] R[HIJN], Oudheden en gestichten van Delft en Delfland, mitsgaders van ‘s-Gravenhage [dm] Te Leiden by Christiaan Vermey, 1720, [viii]+ 506 + [xiv] p.

(In sleetse, slordige band, wel compleet met 7 platen)

PETRUS DE CAFMEYER, Hooghweirdighe historie van het alder-heylighste sacrament van mirakel. In desen nieuwen druck merckelyck verbetert ende vermeerdert door verscheyde thoonen, preuven, en curieuse omstandigheden, tot heden noyt alsoo gesien ofte aen ’t licht gebracht. Alles getrocken uyt geloof-weirdighe ende geapprobeerde autheurs, eersten druck, [dm] tot Brussel, by Georgius de Backer, boeckdrucker ende boeckvercooper in de dry Morianen in de Bergh-straet 1720, 8o, [xii] + 176 p.

(Apocrief verhaal over joodse hostieontheiliging in 1370. Voor het eerst effectief ontkracht door voormalige pensionaris van Goud en Rijksarchivaris Hendrik van Wijn in 1801. Exemplaar uit de bibliotheek van prof. M.G. Spiertz. In totaal 27 gravures, waarvan 9 uitvouwbaar. Met gave 18de-eeuwse band en rugtekst in gouden letters “Histor. van H. Sacram”).

BERNARDINUS VAN GHENDT, Uytlegginghe op den reghel der minder-broeders. Volgens de verklaeringe der Pausen, namentlijk van Nicolaus den

DSC03139 III ende Clemens den V. Als oock van andere vermaerde uytleggers der PP. Minder-broeders, soo capucinen als observanten [DM] Te Ghent gedruckt by d’erfgenaemen van Maximiliaen Graet in den Engel 1705, 8o, [xii]+553+xivp.

(Oorspronkelijke Nederlandstalige editie, afkomstig uit het bezit van de capucijnen te Kortrijk. Met gravure Jusua 1:2 van J. van Sande. In originele leren band met twee sluitingen van touw en ivoren kraaltjes; inscriptie op keerzijde omslag: “ex libris G.J. van den Broeck num. 54”. Inscriptie schutblad voorzijde en achterzijde: “Ad usum fratris victoris cortracensis capucini indigne cum licentia superiorum” ).

BERNARDINUS VON GEND, Auszlegung uber die Regel der Minderbrüder. Eingericht nach Erklärung der H.H. Päbsten Nicolai desz III. und Clementis desz V. Imgleichen auch nach der Lehr etlicher anderer furnehmen Auszlegeren desz Ordens der Minderbrüder, sowohl der Capuciner als der Regularischen Observantz. In flandricher Sprach zusammen getragen durch den Ehrwurdigen P. Bernardinum von Gend, Capuciner, gewesenen Lectorem der Theologischen Wissenschaft. In Teutsch übersetzt durch einen selbigen Ordens Theologum Cöllnischer Provintz. Cöllen, Ben Caspar Drimborn auff der breijden Strassen und Francisc Aldenkirchen unter Sachsen-hauser 1720, 8o, [xx]+790+[xxxx] p.

(Met gravure van de Heilige Franciscus tegenover de titelpagina. Compleet, met twee koperen slotjes; hout met lederen omslag, voor- en achterzijde licht wormstekig. Twee bibliotheekstempels op titelpagina. Exemplaar uit de ‘Bibliothek der Kapuziner Mariabuchen’).

P.F.R. PAYEZ, Regel van het Derde Orden, genoemt der penitentie, ingestelt door den Seraphinschen Vader Franciscus, bevestight door den Paus Nicolaus IV. Voor alle soorten van menschen, gehouden en on-gehouden, die inde wereldt Godt soeken en volmacktelyk willen dienen [orn.], Tot Mechelen, by Laurentius Vander Elst, boek-drukker en boek-verkooper op de Merckt in S. Franciscus [1720], 8o, [ii]+292+[iv] p.

(Met leren bandje. Herdruk van editie uit 1688).

KEUREN ENDE ORDONNANTIEN, over den Lande ende Bailliuschappe van Schielant [Wapen], Tot Rotterdam, by Pieter van Waasberge, ordinaris drukker der voorsz. stad, 1720, 4o, 91p.

(In fraaie lederen omslag, rug met ribben en goudversiering en titelschildje “Keure van Schielant”. Boekblok goudopsnee. Doorschoten met ongeveer 90 blanke pagina’s, vermoedelijk voor notities. Achterplat klein gaatje in het leer.)

EXTRACT. Uyt de Generale Keure en Ordonnantie der Stad Rotterdam. Houdende Reglement op de Duytse en Fransse-Scholen [stadswapen], Tot Rotterdam, by Pieter van Waasberge, ordinaris drukker der voorsz stad, 1720, 4o, 6p.

(Regelement dat elke geadmitteerde schoolmeester in Rotterdam moest ophangen in zijn school en waaraan hij zich diende te houden).

Papekost4

[LAURENTIUS STEVERSLOOT], Papekost, opgedist in Geuse schotelen, handelende van de Pausselyke opkomst, afgodery, en beeldendienst, mis, mitsgaders hun val en einde. In Nederduitsche dichtkonst gebraght, te Blokziel, op kosten van den uitgever [= Leiden, J. du Vivie], 1720, 8o, [iv]+172 p.

(Laurentius Steversloot (1672-1736) was predikant te Altona, Gouda en vanaf 1716 te Leiden. Hij publiceerde zowel theologische als letterkundige werken. De Papekost was een groot succes. Knuttel noemt het boek ‘Een vuil schotschrift tegen Katholieken, met pornographische prentjes’. Hij deelt mee dat het Hof van Holland het boek op 23 oktober 1720 verbood wegens ‘seer vuyle lasteringen teeghens  de Roomsche kercke’. In gaaf eigentijds bandje en gemarmerde papier.

Papekost2

Papekost-1

Papekost3

 Titelschildje met “Pape-kost” op de rug. Compleet met frontispice en 21 prentjes. Zeer schoon en gaaf papier. Auteursnaam in potlood op de titelpagina. Dit werk kreeg in 1725 een vervolg, onder de titel Geuse-kost; opgedist in paapse schotelen. Beide boekjes zijn te plaatsen in een tijd waarin een golf van antipapisme door de Republiek ging. Het wantrouwen was sterk toegenomen, nadat Rome een eind had gemaakt aan een eigenzinnige koers van de zogeheten jansenisten, die vast hielden aan hun aloude rechten om zielzorg in parochies te geven en zich afzetten tegen missieorden als de jezuïeten en minderbroeders-fransciscanen. Zij beschouwden Holland en omstreken als gebieden die teruggewonnen moesten worden op de ‘ketters’ . Met name tegen de inmiddels verboden jezuïetenorde bestond groot wantrouwen. Beide werken van Steversloot werden dan ook gevolgd door een Jesuïeten kost van andere hand)

Papekost11

BREVARIUM ROMANUM, ex decreto sacrosancti Concilii Tridentini restitutum Pii V. Pont. Max jussu editum et Clementis VIII primum, nunc denuo Urbani PP VIII auctoritate recognitum [pauselijk wapen] Antverpiae ex typographia Plantiniana 1721, 8o, [viii]+618+[cclxxi]+11+20p.

(Brevier uit beroemde Antwerpse drukkerij van Plantijn. In fraai lederen bandje, met kruis en ornamenten op voor- en achterplatten en titel op de rug).

[PRIJSBAND LATIJNSE SCHOOL GOUDA] ABRAHAM GRONOVIUS, Pomponii Melae de situ orbis libri III. Cum notis integris Hermolai Barabari, Petri Joannis Olivarii, Fredenandi Nonii Pintiani, Petri Ciacconii, Andreae Schotti, Isaci Vossii & Jacobi Gronovii. Accedunt Julii honorii oratoris excerpta cosmographiae falso Aethicum[orn.] Lugduni Batavorum, ex officina Samuelis Luchtmans 1722, 8o, [lxxviii]+811+[xxxvii] p.

(Uitzonderlijk gave, vroeg achttiende-eeuwse prijsband van de Latijnse School van Gouda, met in het perkament op van vergulde dubbele omkadering voorziene voor- en achterplatten het stadswapen in goud gedrukt, met een in 1727 nieuw vervaardigd stempel [Spoelder-type 4]. Op de rug auteursnaam en jaartal 1722 in oud handschrift. Rug versierd met vijf kleine gouden ornamentjes, gescheiden door dubbele gouden kaderstrepen. Bladzijden met gespikkeld rood op snee. Sporen van rood-witte sluitlinten. Het boek heeft eeuwenlang deel uitgemaakt van de particuliere slotbibliotheek van de hertogen van De Luynes – vertrouwelingen van opeenvolgende Franse koningen – in het kasteel van Dampierre. Deze bibliotheek uit het stadje Dampierre-en-Yvelines, in de vallei van de Chevreuse, werd in 2013 geveild. Het zegel met het wapen van kasteel Dampierre, in 1675-1683 gebouwd door Jules Hardouin-Mansart, is op het binnenplatten geplakt.

Voorin de prijsband is de originele ex praemio (prijsopdracht) meegebonden, uitgereikt aan de leerling Sebastiaan van Nooten, die examen deed in december 1728, wegens vertoonde grote progressie in het vijfde leerjaar. De oorkonde is ondertekend door twee scholarchen, W. van Kerckhoven en Arent van der Burch, en onderaan door de rector van de school, Arnoldus Henricus Westerhovius.

Prijsband

De fraaie band, vervaardigd door de Goudse boekbinder-drukker Abraham Staal, omsluit een zeer attractief klassiek werk over ‘de toestand in de wereld’ (De situ orbis) van de hand van de uit Zuid-Spanje afkomstige Pomponius Mela, die schreef rond 43 na Chr., met commentaren van diverse achttiende-eeuwse classici en geredigeerd door Gronovius. Mela verdeelde de wereld in vijf zones, waarvan er volgens hem maar drie bewoonbaar waren. Eerdere edities van het werk verschenen in 1518, 1522, 1658, 1685 en 1696. Titelgravure die geografen toont die met meetinstrumenten de wereld in kaart brengen. Na de opdrachten en voor het eigenlijke werk bevindt zich een uitklapkaart, getekend door Petrus Bertius, die het noordelijk halfrond toont volgens Mela. Verder twee schematische landkaartjes, 69 numismatische afbeeldingen, een afbeelding van een zeegod en vier mathematische figuren. De toestand van het hele boek is uitzonderlijk goed; slechts het eerste schutblad is rafelig. Het stadswapen op de voorzijde heeft geen enkele slijtage; dat op de achterzijde is iets vervaagd).

NIKOLAAS WILTENS, Kerkelyk plakaat-boek, behelzende de plakaaten, ordonnantien ende resolutien over de kerkelyke zaken [DM], In ‘s-Gravenhage by Paulus en Isaac Scheltus, ‘s-Landts druckers. Anno 1722, 4o, [xxx]+872+[xxvii] p.

dsc02415

(Verzameling keuren en andere bepalingen over kerkzaken, 1557-1708. Perkamenten rug met titel en jaar van uitgave in handschrift; voor- en achterkant boardkarton. Rug loslatend. Op tweede schutblad biogram Wiltens in handschrift plus exlibris)

[PRENTBIJBEL VAN MORTIER], Historie des Ouden Testaments, verrykt met veele printverbeeldingen in koper [DM], T’Amsterdam by Antoni Schoonenburg, Pieter Visser, Evert en Jan Visscher en Gerard onder de Linden, boekverkoopers 1722, fol., [xvi]+315 p.
[PRENTBIJBEL VAN MORTIER], Historie des Nieuwen Testaments, verrykt met veele printverbeeldingen in koper [DM], T’Amsterdam by Antoni Schoonenburg, Pieter Visser, Evert en Jan Visscher en Gerard onder de Linden, boekverkoopers 1722, fol., [i]+[xii]+202+[x11] p.

(Tweede druk van de populaire versie van de beroemde Prentbijbel van Mortier die in 1700 verscheen. Mortier drukte de eerste editie in 1703. Mist titelpagina eerste deel en frontispice; deel twee wel compleet. Met 400 gravures, waarvan 151 van de hand van Jan Luyken en 119 nieuwe afbeeldingen. Bovenkant rug lost ; enkele potloodstrepen van kinderhand in het boek ; bladen hier en daar vuil; restauraties met Japans papier. Boek heeft dichtgeslagen op replica boekenkast Goudse Librije gelegen in tentoonstelling Uitgelezen in Museum Gouda voorjaar 2015)

EUSTACHIUS JANSSENIUS, Epistola tertia ad Johannem Christianum Erckelium, pastorem Delhpis (…) scripta per Eustachium Janssenium Insulensem, Lovaniensem Theologum. Opusculum posthumum Coloniae 1723, 8o, 319 p.

DAVID FASSMANN, Der auf Ordre und Kosten seines Kaysers reisende Chineser, was er von dem Zustand und denen Begebenheiten der Welt, sonderlich aber derer Europäischen Lande, dem Beherrscher des Chinesischen Reiche, vor Bericht erstattet. Nebst etlichen sonderbahren Nachrichten, Bestehende […] 4. In einer Beschreibung der Stadt Goude […] Meistentheils in anmuthigen Gesprächen vorgestellet. Des Andern Theils Sechzehendes Stücke, Leipzig, beij denen Cörnerischen Erben, unter Hn. Joh. Schwabens Hauss in der Grimmischen Gasse, An. 1724, 4o, (p. 628-666), 1+38p.

(Fragment uit een boek met een curieuze mix van fictie en werkelijkheid; nieuwe omslag met fraaie titelopdruk; plattegrond van Gouda ontbreekt; met fraaie wisselende Gothische letters gedrukt; klein brandgaatje in p.639; ornamenten aan begin en eind).

ABRAHAM HELLENBROEK, Algemeene rouklagte in de straaten van Rotterdam over den Zeer Eerwaarden, Godvrugtigen en Geleerden Heere Wilhelmus á Brakel, laatst bedienaar des H. Evangeliums te Rotterdam. Heenen gegaan naar zyn Eeuwig Huys op den 30 october 1711. Voorgestelt uit het laatste gedeelte van Prediker XII: 5, vierde druk [orn.] Te Rotterdam, by Reinier van Doesburg, boekverkooper 1724, 4o, 48+[12] p.

(Zonder omslag; Knuttel 15991)

UITLEGGINGE van de Wijd-beroemde en Vermaarde Glazen, binnen de voortreffelijke en vermaarde kerk tot Gouda. Tot dienst ende gerief, zoo voor de inwoonders dezer stad, als voor de vreemdelingen, die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met vele schoone zinrijke veerzen, opgesteld door voorname auteurs; en een gezang op aller glazen inhoud; nevens een verhaal van den brand derzelver kerk in den jaare 1552 [stadswapen] Tot Gouda, gedrukt by Andries Endenburg, stadsdrukker op de Markt, in de Chronyk 1725, 8o, [ongepagineerd; 52 p.]

(Tamelijk zeldzame druk van het bekende glazengidsje. Met voor privileges van het Goudse stadsbestuur aan Johannes Endenburg uit 1707 en aan diens zoon Andries uit 1716 om dit werkje als enige te mogen drukken. Eenvoudige papieren omslag om ezelsoor).

BEKENTENISSE OF BELYDENISSE des geloofs der Nederlantsche Gereformeerde Kercken. Mitsgaders De Heydelbergsche Catechismus, met de Schriftuur-texten; en eyndelyck Het oordeel van de Nationale Synode van Dordrecht , over de vyf stucken der leere [Vignet] Te Dordrecht gedruckt, by Mattheus de Vries, boeckdrucker en boeckverkooper over de Vis-brugge in Erasmus 1725, 4o, [iv (van vi)] + 64 + [iv] + 30 + 61 + [ii] +[vii] + 79 p.

(Herdruk van de drie formulieren van enigheid, herdrukt op initiatief van de classis van Delft en Delfland. Een voorstel daartoe werd in 1723 ingediend bij de Zuid-Hollandse synode te Gouda. De vergadering keurde het plan goed en gaf de classis van Zuydt-Hollandt (waarmee de classis Dordrecht bedoeld werd) opdracht het uit te voeren. Naast elkander zijn in twee kolommen respectievelijk de Nederlandse Geloofsbelijdenis in de tekst van 1563 – wat feitelijk 1562 zou moeten zijn – en de Nederlandse Geloofsbelijdenis in de tekst van 1583 (er staat 1582) De laatste is de Nederlandse tekst met de wijzigingen van 1566. Het tweede gedeelte van het boek bevat een herdruk van de authentieke Dordtse tekst van de Geloofsbelijdenis, Dordrecht 1619. De Geloofsbelijdenis in de twee teksten van 1562 en 1583 laten zich bijzonder gemakkelijk hanteren om er de correcties van 1566 uit te halen. Het derde gedeelte bevat de Catechismus naar de Middelburgse uitgave van 1611 ‘ende teghenwoordelijck van nieus met de Latijnsche, Hooch-duytsche en Neder-duytsche oude ende beste Copye vergeleken, en nae de selvige verbetert’. Het vierde en laatste deel bevat het Oordeel van de Nationale Synode met alle daarbij behorende documenten in de Dordtse tekst. Deze wordt voorafgegaan door een voor deze uitgave toegevoegde uitvouwbare plaats van de synodevergadering (40x30cm) en een toelichting op de indeling van de vergaderzaal in de Doelen. Oorspronkelijke achttiende eeuwse band, rug onderaan sleets; boekblok wat los in de band; helaas ontbreekt een blad met het laatste deel van het voorwoord. In de grote prent van de synodevergadering zit een scheurtje)

[LAURENTIUS STEVERSLOOT], Geuse-kost; opgedist in paapse schotelen. Handelende van de oppermagt en heerschappye der Roomsche pausen, aangetoond uit hare eigen schryvers. Met figuren [orn.] Gedrukt en te saamen gesteld op de grond van het klooster der gesalyde begynen, voor reekening van den schryver [Leiden, Johannes du Vivie] anno 1725, 8o, [xxii]+221 p.

(Fel antipaaps geschrift van de Leidse dominee Laurentius Steversloot, die voor zijn komst naar Leiden in 1716 drie jaar op de kansel stond in Gouda. Dit werk is een vervolg op zijn Papekost, opgedist in geuse schotelen uit 1720, dat veel opheft veroorzaakte en door de overheid verboden werd. Om die reden is dit vervolg anoniem uitgegeven, ook zonder vermelding van de naam van de drukker. In originele, gave achttiende-eewse band met goudopdruk op de rug en titel “geuse kost”. Mist schutblad, maar voor het overige puike uitgave. Negen kleine gravures in de tekst). 

[J.C. VAN ERKEL], De zaek der Kerke van Utrecht historischer wyze voorgesteld door een kort Verhael, dat in de plaetze van eene voorrede voor al gaet: gerechtelyk bevestigd door twee geschriften (…) Uit de Latynsche tale overgezet. I. Deel, II. Deel, Te Delft voor Hernricus van Rhyn 1725, 8o, 499+272p.

(Perkamenten band; titel in oud handschrift op de rug; vage bibliotheekstempel op titelpagina deel I “Bibliotheca Semenaria Culenborgensis”).

FRANÇOIS HALMA, MATTHAEUS BROUËRIS VAN NIDEK, Tooneel der Halma1Vereenigde Nederlanden en onderhorige landschappen, Halma3geopent in een Algemeen Historisch, Genealogisch, Geographisch en Staatkundig Woordenboek, waarin de aloude, de opvolgende en hedendaagsche staat dezer gewesten naar de orde van ’t A.B.C. ontvouwen en opgeheldert wordt. Uit een zeer groot getal van oude en nieuwe geschiedboeken, hantvesten, brieven, aantekeningen en andere schriften. Met behulp van verscheide kenners byeenvergadert en zamengestelt door François Halma en na deszelfs overlyden vervolgt door Matthaeus Brouërius van Nidek. Met naukeurige landkaarten en fraaie printverbeeldingen versiert, Te Leeuwaarden, gedrukt bij Hendrik Halma, landschaps- en Akademie-drukker 1725, gr. fol., [xx]+470 p.

(Halflederen band, met fraaie 18de-eeuwse rugversiering en rood tekstschildje. Groot folio, 39 x 27 cm. Het betreft hier alleen het 1e deel van de 2 delen; dit deel gaat tot de letter i. Met uitgebreide historische beschrijving van Gouda (p. 368-370). Ex libris Bibliothèque de Hél. de Spot. Met titelgravure, 18 grote portretten (34 x 24,5 cm) van de auteur, Hollandse graven en de hertog van Alva, met prachtige randversieringen, en nog 2 dubbelpagina kaarten. Dus alle portretten van dit deel en nog 2 (van de 26) kaarten aanwezig. Conditie: lichte slijtage/beschadigingen band/rug. – ex-libris, binnenwerk wat gebruikelijke roest en een beetje waterschade maar over algemeen de portretten en kaarten in zeer goede staat)

FRANS VAN MIERIS, Kerkelijke historie en outheden der zeven Vereenigde Provincien; begreepen in deze byzondere verhandelingen;Batavia Sacra of kerkelijke historie en outheden van Batavia; behelzende de Levens van onze eerste geloofs-verkondigers, mitsgaders van de Utrechtsche bisschoppen, en van de voornaamste persoonen, die hier te lande in geleertheit of Heiligheit uitgemunt hebben; Alles in ’t Latyn beschreven door den Heer H.V.H. [Hugo van Heussen] en in ’t Nederduits overgeset en met aantekeningen opgeheldert door H.V.R. [Hugo van Rhijn], Eerste deel, Te Leiden by Dirk Haak, Samuel Luchtmans, en Johannes Arnoldus Langerak 1726, gr. fol., [xxxvi]+12+[iv]+[xl]+490+[xxxv] p.
FRANS VAN MIERIS, Kerkelijke historie en outheden der zeven Vereenigde Provincien: tweede deel. Behelzende de historie van ’t Utrechtsche bisdom, en de outheden en gestichten van de stad Utrecht, van Amersfoort, Viane, Montfoort, Oudewater, Woerden, het Gooyland, Kuilenburg, Gorkum, Heusden, Thiel, Bommel, Asperen, Leerdam, Heukelom, van de Bommelerwaart, de Veluwe, de Betuwe, rhenen, Wageningen, Aernhem, Huissen, en vorders van Emmerik en Emmeriks gebied, Schoonhoven, Gouda, en alle onderhoorige plaatzen. In ’t Latyn beschreven door den Heer H.V.H. [Hugo van Heussen] en in ’t Nederduits overgeset en met aantekeningen opgeheldert door H.V.R. [Hugo van Rhijn], [DM] Te Leiden by Dirk Haak, Samuel Luchtmans, en Johannes Arnoldus Langerak 1726, gr. fol., [viii]+510+[xxi] p.

STJAN

 

(Eerste twee delen van een zesdelig werk over de katholieke kerken in de Nederlanden. Genummer (no. 52) en gesigneerd exemplaar met de handtekeningen van de drie Leidse drukkers. Met voorin de ‘Naamen der Heeren intekenaaren’. In eerste deel uitvouwbaar portret van auteur Hugo van Heussen, 12 uitvouwbare gravures van heiligen, gemaakt door Abraham Bloemaert – de meeste met kleine scheurtjes in de marge – , 33 wapens van Utrechtse bisschoppen, 10 grote portretten van bisschoppen van apostolisch-vicarissen vanaf Gregorius van Egmond tot Gerardus Potcamp. Verder in dit deel ook een korte paragraaf over Herman Lethmaet uit Gouda.

PP

SPIn het tweede deel een kaart van de stad Utrecht in 690, een afbeelding van de Domkerk, drie uitvouwbare portretten van Johannes Roos, Abraham van Brienen en Jacob van Catz, en twee paginagrote portretten van Johannes Wachtelaer en paus Adrianus VI. In hoofdstuk over de kerk van Gouda – p. 480-497 – een gravure van de St-Janskerk en paginagrote portretten van de tweelingbroers Petrus en Suisbertus Purmerent, de eerste – pastoor in Gouda – naar schilderij Lulof de Jongh en gegraveerd door Reynier Persijn uit Gouda; de tweede – pastoor in Den Haag – naar schilderij van H. van Vliet ook gegraveerd door Persijn. In perkamenten band met acht ribben en rood titelschild en in goudopdruk I.II DEEL. Losgeraakt voorplatten en schutblad  gerestaureerd door boekbindster Wilma van Ipenburg uit Gouda).

ADRIANUS a CATTENBURGH, Spicilegium theologiae christianae Philippi a Limborch. Variis dissertationibus historico-ecclesiasticis, multisque ad praxin pietas promovendam pertinentibus refertum [DM] Amstelaedami, apud Balthasarum Lakeman 1726, fol., [xxiv]+1129+[x] p.

(Adriaan van Cattenburch, 1664-1743, was student van de remonstrantse hoogleraar en voormalig predikant te Gouda, Philippus van Limboch. De auteur was zelf van 1712 tot 1737 hoogleraar aan het Remonstrants Seminarie. Met vollederen band; rood titelschildje met de tekst: “Cattenburch, Spicilegium Theol. Christ.” Rug aan bovenzijde afgebrokkeld; voorplatten zwak aangehecht. Met eigendomsstempel op schutblad van Johann Heinrich Wirt).

CASPARUS COMMELIN, Beschryvinge van Amsterdam, zynde een naukerige verhandelinge van desselfs eerste oorspronk uyt den Huyse der Heeren van Amstel, enAmstellant, haar vergrooting, rykdom, en wyze van regeeringe, tot den jare 1691, Tweede druk [stadwapen], 2 dln., Tot Amsterdam, by Andries van Damme, Johannes Ratelband, De weduwe A. Van Aaltwyk en Hermanus Uytwert, 1726 [achterin: Gedrukt tot Amsterdam, ter drukkerye van Willem en David Goeree MDCCXXVI], fol., [xxii]+1223+[xxii] p.

(Bekende stadsgeschiedschrijving van Commelin in donkere, 20ste-eeuwse lederen band. Tekst compleet, doch met slechts 13 van de 52 grote platen. Wel aanwezig zijn de titelprent met kleine inkleuring van stadswapen en kroon, de titelpagina van het eerste deel, met titel deels in rood en handgekleurd stadswapen. Kopie van charters, in 1625 gezien door A. Van Buchelius (6 p.; in verkeerde volgorde gebonden). Verder de volgende grote platen: 1. Stadhuys 2. Graf van Paulus Wirtz, veldmaarschalk en Willem van der Zaan, schout-bij-nacht in Oude Kerk 3. ’t Glas met wapens van burgemeesters in Oude Kerk (handgekleurd) 4. Graf van Isaak Sweerius en graf van Abraham vander Hulst in Oude Kerk 5. Graf van Burgemeesters De Graaf 6. Graf van Michiel de Ruyter, admiral-generaal, in Oude Kerk 7. ‘t Huyszitten Weduwenhof 8. Diakene Oude Vrouwenhuys 9. De Hortus Medicus 10. Het princenhof 11. ’s Lands Zeemagazyn en Scheeps Timmerwerf 12. Oost-Indische Magazyn en Scheepstimmerwerf  13. Kaart van Amsterdam met desselfs omleggende landen (op bovenste vouw in de vouw ingescheurd). Verder 81 (deels ingekleurde) wapens en zegels en kleinere gravures in de tekst, onder meer van historische gebeurtenissen, stadspoorten, grafmonumenten, kerken, godshuizen en andere instellingen).

P. VAN DER SCHELLING, Hollands Tiend-regt, of verhandeling van het Regt tot de Tienden, toekomende aan de graafelykheid en de heerelykheid, en de heerelykheden van Holland en Westvriesland, II. Deel, Te Rotterdam by Philippus Losel, op de Hoogstraat, 1727, 8o, [xx]+386+[xliv] p.

(Tweede deel met bijlages en bewijsstukken. Met frontispice van F. van Bleyswijck. Tweede deel van standaardwerk over Tiendrecht. In fraaie perkamenten band en titel in handschrift op de rug: “Van der Schell. Hollands Tiendregt II. deel”).

JEAN DE PARIVAL, Les Delices de la Hollande, contenant une déscription éxacte du Païs, des Moeurs & des Coutumes des Habitans: avec un Abrégé Historique depuis l’établissement de la République jusqu’au de la Paix d’Utrecht, nouvele edition, considérablement corrigée & augmentée, deux tomes, [DM] A Amsterdam chez Pierre Mortier 1728, 8o, 452 en 546p.

delices2

delices3delices4

 

 

 

 

delices1

 

(Zeer populaire reisgids met talrijke gravures. In originele lederen bandjes, met titelschildjes. Ruggen vertonen enige tekenen van slijtage. De gravures liggen los in het boek. De volgende gravures (een landkaart, plattegronden, vestingplattegronden en titelgravures) zijn aanwezig. Graafschap Holland, Leiden (Leyden), Delft, Den Haag (La Haye), Dordrecht, Rotterdam, Rotterdam en omgeving, Den Briel, Gouda (der Goude), Oude Water en Woerden, Woerden, Nieuwpoort (Nieupoort), Schoonhoven, Oudewater, Gorcum, Heusden, Worcum en Loevesteyn, Geertruidenberg, Klundert, Hellevoetssluis, Naarden, Naarden en Weesp en Uytermeer Sluys, Muiden en Hinterdam en Nieuwersluis, Medemblik (Medenblick), Hoorn, Enkhuizen (Enchuysen), Heusden, Gorcum, Goudse Sluys en Nieuwer Brugh en Wiericke en Pain et Vin, Maison Royale de Ryswick (plattegrond), alsmede twee titel gravures. Wat ontbreekt zijn de plattegronden van Amsterdam, Haarlem en Alkmaar, alsmede de prent D’Hyver (ijsprent). De kaart van Holland is een verkleinde en vereenvoudigde weergave van de derde staat van de foliokaart van Claes Jansz Visscher, en is gegraveerd door Anthoni de Winter.)

ISAAK LE LONG, Historische beschrijvinge van de Reformatie der stadt

dsc01890Amsterdam. Behelsende, na een korte aanwysinge van d’opkomst en voortgang der Roomschgesinde bygeloovigheeden in ’t algemeen, hoedaanig deselve in het bysonder tot Amsterdam zyn ingevoert, allengskens vermeerdert en eyndelyk door de Reformatie ao. 1578 wederom afgeschaft (…). Met meer als 70 koopere plaaten verciert. [DM] t’Amsterdam by Johannes van Septeren, boekverkooper op de Leydse-straat, 1729, fol., [viii]+576+[xi]p.

dsc01889

(Fraaie band met rood schildje en titel in goud; inclusief de zeldzame zeer grote prent van de nooit gebouwde Koepelkerk aan de Botermarkt).

SENTENTIEN van den Hove van Holland tegens Jan van Amelonse, mr. Nicolaas Tromer, Willem van Wessem, mr. Ernestus de Schadenberg, Fredrik Linden en Daniel Slagmuller. In dato 25 maart 1729 [Wapen van Holland] In ’s Gravenhage, by Paulus en Isaac Scheltus, ordinaris druckers van de eDele Groot Mog. Heeren Staten van Hollandt en West-Vrieslandt, ann0 1729, 4°, 27 p.

(Knuttel 16780. Zonder omslag. De veroordeelden werden schuldig geacht aan het meedelen en verkopen van staatsstukken aan buitenlandse gezanten. Het betrof Jan van Amelonse, 62/63 jaar, geboren te Zutphen, klerk in de griffie van de Staten Generaal; mr. Nicolaas Tromer, 43 jaar, geboren Den Haag, advocaat voor het Hof van Holland; Willem van Wessem, 48 jaar, geboren Den Haag, castelein in het logement De stad Leyden; mr. Ernestus de Schadenberg, advocaat Hof van Holland; Frederik Linden, 33 jaar, geboren Stettin; Daniel Slagmuller, 42 jaar, geboren Amsterdam. Er werden zware straffen opgelegd, variërend van een zwaardslag boven het hoofd en eeuwige verbanning, tot ontzetting uit het ambt van advocaat). 

REINIER BOITET, Beschryving der stadt Delft, behelzende een zeer naaukeurige en uitvoerige verhandeling van deszelfs eerste oorsprong, benaming, bevolking, aanwas, gelegenheid, prachtige en kunstige gedenkstukken en zeltzaamheden. Nevens derzelver voorregten, handvesten, previlegien en regeeringsvorm, alles ’t zamengestelt en getrokken uit oude handtschriften, memorien, en brieven, en met zeer veele echte bewysstukken (te vooren noit gedrukt) bevestigt: door verscheide liefhebbers en kenners der Nederlandsche oudheden [DM] Te Delft by Reinier Boitet, 1729, fol. [xvi]+804+[xiv] p.

(In stevige, geblindstempelde perkamenten band en rood titelschildje op de rug. Zonder de platen, met uitzondering van de titelprent. Tekst compleet. Register met een kleine vochtvlek. Op achterste schutblad een prentje geplakt van Stalpart van der Wiele. Met ex libris van C.P. Mulder).

JACOB DE RIEMER, Beschryving van ‘sGraven-Hage, behelzende deszelfs oorsprong,

DSC06165 benaming, gelegentheid, uitbreidingen, onheilen en luister, mitsgaders stigtinge van het Hof, der kerken, kloosters, kapellen, godshuizen, en andere voorname gebouwen. Zittinge der Hooge Collegien zoo van Politie als Justitie; instellinge van het Kapittel ten Hove. Alsmede de privilegien, handvesten, keuren, en wyze der regeringe […] Eerste deels eerste stuk [stadswapen], te Delft gedrukt by Reinier Boitet, 1730, fol., [xxxviii]+509p.
JACOB DE RIEMER, Beschryving van ‘sGraven-Hage […] Eerste deels tweede stuk [stadswapen] te Delft gedrukt by Reinier Boitet, 1730, fol., p.510-946+[viii]p.
JACOB DE RIEMER, Beschryving van ‘sGraven-Hage […] Tweede deel [stadswapen], In ‘sGraven-hage, gedrukt by Johannes de Cros, 1739, fol., [viii]+520+78+[xx] p.

(Drie delen van de Haagse stadsgeschiedenis van Jacob de Riemer (1676-1762). De schrijver promoveerde in 1700 te Leiden, vestigde zich daarna in Den Haag, waar hij werd ingeschreven als advocaat voor ’t Hof van Holland. In 1713 begon hij met het verzamelen van kopieën van belangrijke stukken uit de archieven van het Hof en de Staten van Holland, en van de Leen- en Registerkamer van dit gewest. Hieruit putte hij voor zijn standaardwerk. De eerste twee delen gebonden in één oorspronkelijke bruinlederen band, met sleetse platten en rug met ornamenten en titelschildje in goudopdruk. Voorplatten deels los. Titelbladen in rood en zwart. Derde deel in afwijkende perkamenten band, ribben, titel in handschrift op de rug en het cijfer 3. Voorplatten met zwakke plekken op de vouw met de rug. Plaatwerk – gravures grotendeels van I.C. Philips naar G. van Giessen – incompleet: in eerste twee delen 22 van de in totaal 53 prenten nog aanwezig, te weten: titelprent, kerk van Eikenduinen, ruïne van dezelfde kerk, pleitrol Hof van Holland, Treves-kamer Staten-Generaal (ingescheurd op vouwen), Vergaderkamer Staten van Holland (idem), Wapens van 

Vergaderzaal van de Staten van Holland en West-Friesland. De afgevaardigden van Gouda zaten bij de letter E, in hetzelfde bankje als die van Rotterdam.

Vergaderzaal van de Staten van Holland en West-Friesland. De afgevaardigden van Gouda zaten bij de letter E, in hetzelfde bankje als die van RotterdamRidders van Gulden Vlies (2 platen), Wapen Philips van Bourgondië, Tombe Heer van Obdam, Zerk van Randenrode, Tombe Prins van Hessen Philipstal, Tombe Gerrit van Assendelft, Zilverwerk uit St. Jacobskerk, Grafteken ds. Schelhammer, Leprooshuis, Weeshuis, H. Geesthuis, Armhuis van de Diakonie, Hofje van Wouw, Hofje van Dam en Hofje van Hogelande. In het derde deel gegraveerde opdracht aan Haagse magistraat, blad met afbeeldingen van penningen en twee bladen met afbeeldingen van zegels).

 

A. LEPELAER, I. GOEREE,  Afbeelding der prachtige en om deszelfs deftige Konst-Glazen, alom beruchte Jans-Kerk, der Stad Gouda, zoo als die zich vertoond van binnen, 34×50 cm, ca. 1730

(Prent met het interieur van de Sint-Janskerk te Gouda, getekend door Arent Lepelaer – ad vivum delineavit – en gegraveerd door I. Goeree).

Weegschaal[G. VALK], “Hier stryckt en swymt voor Christus d’Antichrist, Hier wijckt de kroon voor Heylige papieren (…). Calvinus slaet en doet hem overslaan”. 1730.

(Gravure, 36×50,7 cm., Naar prent uit 1562 uit Geneve. Een andere bewerking is van Carel Allardt (1648-1706). Deze prent lag aan de basis van de bekende prent De Hollantsche Transformatie uit 1618 met het gedicht van vondel over Arminius en Gomarus, gegraveerd door S. Savery).

HENRICK LAURENSZ. SPIEGHEL, Hertspieghel en andere zedeschriften, Met verscheidene nooit gedrukte stukken verrijkt, en door aanteekeningen opgeheldert door P. Vlaming, [DM] t’Amsterdam by Isaak Tirion 1730, 8o,  [lxviii]+364 p.

(Henrick Laurensz. Spieghel (1549-1612) was een geletterde koopman uit Amsterdam en vriend van Dirck Volckertszoon Coornhert. Spieghel schreef diens grafschrift in de Hert1Goudse Sint-Janskerk, in dit boek opgenomen op pagina 313. Hij behoorde tot een regentengeslacht en bezat de hofstede Meerhuyzen aan de Amstel. Hij was onder meer factor [artisiek leider] van de rederijkerskamer In Liefde Bloeyende. In zijn latere gedichten waarschuwt hij tegen ondeugd; zoals in zijn Byspraax Almanack met een keur van spreekwoorden en vol stichtelijke wijsheid; de wijsgeer Seneca was een inspiratiebron voor hem. Hij hield zich sterk aan de kunst der rederijkers. Hij was een voorstander van taalzuiverheid. Hart-Spieghel is zijn voornaamste werk, dat na zijn dood in 1614 onvoltooid Hert2werd uitgegeven. Het Levensbericht van Spieghel door De Vlaming verscheen voor de eerste maal in de 2e druk van de “Verzamelde werken”. Deze editie is feitelijk de 3e druk uit 1730. Lederen band met een beschadiging aan de rechterbovenzijde voorplat. Leder bovenste rugcompartiment mist. Binnenwerk iets beduimeld/verkleurd maar in zeer goede staat. Vlek en vochtvlek, met name op de snede. Stevig in de band.  Het boek bevat een gegraveerd frontispiece, een titelvignet, twee uitvouwbare gravures, twaalf gravures (bij de emblemata sectie “Verderf-traps Beeld-Schrift, ofte Heilighe Letteren; dat is Hieroglifica”) over de hele pagina, twee gevouwen tabellen en diverse kopvignetten). 

PHILIPPUS a LIMBORCH, Theologia christiana. Ad praxis in pietas ac promotionem pacis Christianae unice directa. Editio quinta. Adjuncta est relatio historica de origine et progressu controversiarum in Foederato Belgio De praedestinatione. Tractatus postumus [DM], Amstelaedami apud Balthazar Lakeman 1730, fol. [xxi]+866+31+[xxiv] p.

Limborch1

Limborch2(Hoofdwerk van de remonstrantse hoogleraar Philippus a Limborch (1633-1712). In originele sleetse achttiende-eeuwse band en bordkartonnen platten. Bevestiging voorplatten aan de rug zwak. Kapiteel onderaan los. Titel in – afgesloten – goud op de rug. Van Limborch was van 1657 tot 1667 remonstrants predikant in Gouda en disputeerde daar met de fanatieke gereformeerde dominee Jacobus Sceperus. Deze vijfde druk van de Theologia Christiana wordt voorafgegaan door een levensschets van de auteur, inclusief een paginagroot portret, en afgesloten met een tractaat van zijn hand over de predestinatie. De eerste druk verscheen in 1687 in Gouda bij Justus van der Hoeve).

KERKEN ORDRE der Landschap Drenthe ; geärresteert en geäpprobeert op de ordinaris Landsdag gehouden binnen Assen den 14. Marty 1730. Te Meppel by Jan Lensink, ordinaris drukker van de Lantschap Drenthe en boeckverkoper Ao 1730, 8o, 48p.

(Origineel papieren omslag met handschrift “Kerkenorde der Landschap Drente”. Groot wapen van Drenthe op de titelpagina. Iets sleets door veelvuldig gebruik).

FRIEDRICH BERNHARD WERNER,  Guda, Gaude, (“F. B. Werner delineavit”), JOHANN CHRISTIAN LEOPOLD (“excudid”), Augsburg  ca. 1730/35.

(Profielgezicht van Gouda, getekend door Werner en gegraveerd door Leopold, uitgegeven met toestemming van de keizer. Twee engelen in de lucht tonen een vel papier met de nummers die de namen van de voornaamste gebouwen aangeven. Midden onder de prent het stadswapen van Gouda, met links een tekst in het Latijn en rechts een vertaling daarvan in het Duits. Hierin worden in het kort de belangrijkste lotgevallen van de stad geschetst. Opvallend aan deze prent zijn de grazige weiden rondom de stad, met vele koeien en bomen. Ingekaderd in een notenhouten lijst.)

DANIEL DE LANGE, Korte verhandeling en verklaaring van de gemeenebests bestiering, en leevenswys der oude Batavieren, van het ampt en de bediening der graven, derzelver waardigheid, oorsponk, en betekenis; als mede van de honderd medgezellen, of Comites, die nevens den Graave Rechters, en zyne Raaden zyn geweest, [orn.], In ’s Graavenhaage by Pieter de Hondt 1730, 4o, [xxiv]+126p.

(Historische verhandeling van de Goudse jurist en historicus Daniel de Lange (1665-
Lange11734). Hij bezocht de Latijnse school in zijn woonplaats, waar hij in 1681 afscheid nam met een prijsband om in Leiden rechten te gaan studeren. Daniel woonde lange tijd in Den Haag, waar hij vanaf 12 juni 1687 advocaat was. Na zijn terugkeer naar zijn geboortestad Gouda, was hij schepen, lid van de vroedschap en burgemeester. De Lange had grote numismatische interesse en schreef de toelichtende tekst bij de gedenkpenning die die Goudse magistraat liet slaan ter gelegenheid van de Vrede van Rijswijk in 1697. Dit boekwerkje is het enige dat van zijn hand verscheen. Het wordt voorafgegaan door een titelprent met toelichting van zijn vriend Pieter van der Schelling, alsmede een voorbericht aan de lezers door de auteur en een opdracht van het boek door dezelfde Van der Schelling aan de familie De Lange, onder wie Daniels vader en broer , die beiden Cornelis heetten en ook bestuurders waren in Gouda. Eenvoudige kartonnen omslag, hier en daar geschaafd en met lichte sigarenlucht).

HET VERVOLG van het zeer heilig en zeer eerwaardig geheim consistorie, z.pl., z.j. [1730], plano

KG 15736, 07-04-11, 13:24,  8C, 8000x6515 (0+2539), 100%, JanB, 1/100 s, R35.5, G9.1, B23.8

(Spotprent op de paus. Graveur Johannes de Ruyter).

ISAAC LE LONG, Boek-zaal der Nederduytsche Bybels, geopent, in een Historische Verhandelinge van de Oversettinge der Heyligen Schriftuure in de Nederduytsche Taale, sedert deselve eerst wierdt ondernomen; beneffens de Veranderingen, welke daar omtrent door de Gereformeerde, Luthersche, Mennoniten en Roomschgesinde, van tydt tot tydt tot nu toe gemaakt zijn (..) t’Amsterdam by Hendrik Vieroot, boekverkoper op den Dam 1732, 4o, [xiii]+893+[xi]p.

(Fraai ingebonden in perkamenten band, rug met ribben en opschrift titel en jaar van uitgave; met gravure van de auteur en kleine gravure van monument Melis Stoke; eigenaarsstempel op schutblad: H.W.A. de Jager, Utrecht; titelpagina onderaan met strookje gerestaureerd; met kleine eigenaarshandtekening).

K. VAN ALKEMADE, P. VAN DER SCHELLING, Nederlands displegtigheden vertoonende de plegtige gebruiken aan den dis in het houden van maaltyden, en het drinken der gezondheden onder de oude Batavieren, en vorsten, graaven, edelen, en andere ingezetenen der Nederlanden, weleer gebruikelyk, nevens den oorsprongk dezer gewoontens, en der zelver overeenkomst met die van andere volken, Te Rotterdam by Philippus Losel, 3 dln., 1732, 1732, 1735, 8o, [cxxxvi]+562+[ii] // +557+[lxvii] // [xc]+612+[liv] p

Dis1

Dis2

 

 

 

 

 

(Contemporaine perkamenten banden. Ruggen licht beschadigd; verdere staat goed; enige platen hebben scheur; De volgende platen zijn nog aanwezig: beide frontispieces aanwezig. Deel 1: plaat aanwezig; deel 2: 3 (van 13) platen aanwezig; deel 3: 3 platen. Sommige met scheuren.  Achterin deel 2 een fondslijst van de boeken die zijn uitgegeven door Losel).

ABRAHAM DE HAEN, JAN CASPAR PHILIPS, De Stad Gouda, van over den Yssel te zien (1733, 1744)

DSC09475

(Handgekleurd aangezicht van Gouda, naar het leven getekend (“ad viv.”) door Abraham de Haen II (of “de Jongere”) in 1733 en tien jaar later gegraveerd door J.C. Philips. Handgekleurde, uitvouwbare gravure. Met vouwen. Uitgegeven in 1744 te Amsterdam door Isaak Tirion in Jan Wagenaar, Tegenwoordige staat der Vereenigde Nederlanden; vyfde deel. Behelzende het vervolg der beschryvinge van Holland. De afbeelding werd ingevouwen in ingebonden bij bladzijde 186). Deze gravure is in 2018 gebruikt door de Goudse kunstschilder Ruud Verkerk voor een stilleven.

Ruudveiling2

ABRAHAM VANDE VELDE, De wonderen des Alder-hoogsten, ofte Aanwijsinge van de ooraeken, wegen en middelen waardoor de Geunieerde Provintien uit hare vorige onderdrukkinge zoo wonderbaarlijk tegen vermoeden van de heele wereld tot zoo grooten magt, rijkdom, eere en ontzaggelijkheydt zijn verheven. Gelyk deselven in verscheyden voorname historie-schryvers voorkomen (…). Den vyfden druk verbetert en vermeerdert, met byvoeginge der wonderen Gods, in dese laatste oorloge aan ons bewesen. Met figuren (dienende tot dese materie) verciert [orn.], t’Amsterdam, by Pieter Visser, boekverkooper op de Leli-gragt, 1733, 8o, [xxvi] + 626p.

(Derde druk van apologetisch-gereformeerde geschiedschrijving van de Republiek, geschreven door een predikant van Middelburg. Op p.143 schets van mislukte verraad van Spaansgezinden in Gouda uit 1574, met de arrestatie van de boodschapper bij de Vlamingpoort. Deze mislukking wordt geduid als de hand van God. Eerste druk uit 1677. Zesde druk, met acht “Figuren verciert”, te weten: Vreselycke Tiranny der Spanjaerden tegens de Gereformeerden (p.36), Leyden door de Handt des Heeren Verlost (p. 92), Prins Willem de Eersten Vermoort (p.170), Wonderlycke Beeltstormingh in Nederlandt (p. 242) Elendige Doot van Philippus den II. Koning van Spangien (p. 252), Brandende Iver om Godes woort te hooren (p. 368), De Franse en Engelsche Vloote, haar aenslagen misluckt, en van de Handt des Heeren geslagen (p. 600) en Verlossinge der Franse Vyanden uyt Nederlandt (p. 614). Frontispice of titelprent ontbreekt. In originele lederen band, met beschadiging onderaan de rug).

C. CORNELII TACITI, Opera nova editio. Ad exemplar ejusdem authoris, editum ad usum Serenissimi Delphini, diligenter collata, & capitibus distincta [DM], Parisiis, sumptibus Joannis Barbou, 1733, 8o, 554+[xxi] p.

(In origineel, gewreven 18de-eeuws bandje, met ribben, goudversieringen en ‘Cornel. Taciti’ op de rug. Met op voorste schutbladen eigendomsinschrijving en primitief familiewapen van ‘Mignot Degenely’ en ‘Gabriel Guillemot’. Op titelblad naar drukkersmerk in oud handschrift ‘Ex libris Mignot’. Op laatste schutblad getekende ster en ‘Gab. Guillemot’. Laatstgenoemde was Franse toneelschrijver en journalist, die leefde van 1833 tot 1885.) 

MAHOMETS ALKORAN, door de Hr. Du Ryer uit d’Arabische in de Franse taal Scangestelt; benevens een tweevoudige beschryving van Mahomets leven. En een verhaal van des zelfs reis ten hemel. Gelijk ook zyn Samenspraak met de jood Aedias. Alles van nieuws door J.H. Glasemaker vertaalt, en te zamen gebracht. Zynde den zevende en laatste druk, met kopere platen verciert [DM] Te Leyden by Jan en Henderik vander Deyster, boekverkopers in de Korenbrugsteeg 1734, 8o, [xi]+547+[v] p.

(Met sleetse linnen band, ‘De Koran’ in gouden letters op voorplat en rug; prenten: frontispice, fol 1 (staand biddende moslim), 94 (biddende moslim op de knieën bij moskee), 266 (twee staande moslims die schoenen uitdoen), 355 (biddende moslim op de knieën), 491 (vallende Mohammed), fol. 496 (vogel als boodschapper). Geschonken aan Chahid el Haddouti ter gelegenheid van de tentoonstelling Lalla Golda in Museum Gouda, najaar 2015).

UITLEGGINGE van de Wijd-beroemde en Vermaarde Glazen, binnen de voortreffelijke en vermaarde kerk tot Gouda. Tot dienst ende gerief, zoo voor de inwoonders dezer stad, als voor de vreemdelingen, die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met vele schoone zinrijke veerzen, opgesteld door voorname auteurs; en een gezang op aller glazen inhoud; nevens een verhaal van den brand derzelver kerk in den jaare 1552 [stadswapen] Tot Gouda, gedrukt by Andries Endenburg, stadsdrukker op de Markt, in de Chronyk 1735, 8o, [ongepagineerd; 52 p.]

(Editie van het bekende glazengidsje. Met voor privileges van het Goudse stadsbestuur aan Johannes Endenburg uit 1707 en aan diens zoon Andries uit 1716 om dit werkje als enige te mogen drukken. Eenvoudige papieren omslag, overtrokken met kaftpapier).

ANTON WILHELM BÖHME, De stichtelyke schriften van Ant. Wil. Böhme, zyner Bohmekoninglyke hoogheid, prins George van Denemarken, hof-prediker te Londen. Eerst afzonderlyk, daarna zamen, zommige in ’t Hoogduitsch, andere in ’t Engelsch, in ’t licht gegeven. Vertaalt door Arn. Henr. Westerhovius, V.D.M. Gymn. Goud. Rector, eerste deel [DM], Te Amsteldam, by Adriaan Wor, en de erve G. Onder de Linden [z.j. 1734?], 8o, [xi]+405p.
ANTON WILHELM BÖHME, De stichtelyke schriften van Ant. Wil. Böhme, zyner koninglyke hoogheid, prins George van Denemarken, hof-prediker te Londen. Eerst afzonderlyk, daarna zamen, zommige in ’t Hoogduitsch, andere in ’t Engelsch, in ’t licht gegeven. Vertaalt door Arn. Henr. Westerhovius, V.D.M. Gymn. Goud. Rector, eerste deel [DM], Te Amsteldam, by Adriaan Wor, en de erve G. Onder de Linden, 1734, 8o, [iii]+435p.

(Vertaling door de Goudse rector Westerhovius. Uitgegeven na voorgaande visitatie en approbatie van de classis Gouda en Schoonhoven. Opgedragen aan Johanna vander Dussen, weduwe van Jan de Mey, oud-vroedschapslid en oud-burgemeester van Gouda. Twee delen in fraaie perkamenten band met vervaagd titelschildje).

PASSCHIER DE FYNE, Eenige tractaetjes. Waar by gevoegt zijn Daniel Tilenus van de oorsaak en oorsprong der zonden; Joannes Uitenbogaert over Cap. IX. des briefs tot den Romeinen; en een onbekent schryver Van het absoluyt besluyt der verwerpinge. Den vyfden druk; vermeerdert met het leven van den schryver. [dm] t’Amsterdam by Pieter Visser, boekverkooper op de Leli-gragt 1735, 8o, [vi] + 499 + [viii] + 108 p.

(Theologische beschouwingen en persoonlijke herinneringen van een remonstrantse predikant, bijgenaamd het IJsvogelke. Hij preekte op het ijs van de Gouwe tussen Gouda en Alphen a/d Rijn, staand op een slede, terwijl de gemeenteleden achter hem aan schaatsten. Gave originele perkamenten band. Afkomstig uit de bibliotheek van prof.dr. D. Nauta).

SAMUEL KNIGHT, Das Leben des fürtrefflichen Engeländers D. Johann Colets, Decani bey der Kirche zu S. Pauli, unter der Regierung der Könige Heinrichs VII und Heinrichs VIII und Stiffters der Schule zu St. Pauli (…) aus dem Englischen übersetzt von Theodoro Arnold. Leipzig verlegts Johann George Löwe [1735], 8o, [xviii]+456p.
SAMUEL KNIGHT, Das Leben des fürtrefflichen Erasmi von Rotterdam, insonderheit aber derjenige merckwürdigste Theil davon den er in Engeland zugebracht […] Nebst einem Anhang unterschiedener rarer Urkunden. […] Ins Deutsche übersetzt von Theodoro Arnold. Leipzig, verlegts Johann George Löwe 1736, 8o, 56+398+126+[x]p.

erasmus-knight-8

(Zeldzame Duitse uitgave van Engelse biografie van de Goudse Rotterdammer Erasmus uit 1726; in één band gebonden met biografie van Erasmus’ vriend John Collet (1467-1519). In biografie Collet 7 paginagrote gravures; bij Erasmus 18 gravures, waarvan 6 uitvouwbare en eén over twee pagina’s (familie van Thomas More). Op frontispice portret van Erasmus van de hand van J.B. Brühl na H. Holbein. Gave perkamenten band met handgeschreven rugtitels; titelpagina Collet rechtsonder iets afgescheurd met verlies klein deel van imprint).

JACOB MARCUS, Sententien en indagingen van den Hertog van Alba, dsc01914uitgsproken en geslagen in zynen Bloedtraedt: mitsgaders die van byzondere steden, tegen verscheide zo edellieden als voornaeme burgers in inwoonders van Hollandt, Zeelandt en andere provincien, van den jaere 1567 tot 1572. Mitsgaders een aenhangsel van authentike stukken, spruitende uit deselve sententien. [DM] Te Amsterdam by Hendrik Vieroot, boekverkoper 1735, 8o, [xxviii]+484+[xvi]p.

(Puntgave perkamenten band met rugtitel in handschrift; titelgravure van Raad van Beroerten; eigendomskenmerk J. Baart de la Faille, med. prof. Groningen).

GERARDUS JOHANNES VOSSIUS, ARN. HENR. WESTERHOVIUS, Latina grammatica, ex decreto illustr. D.D. Hollandiae West-Frisiaeque ordinum, in usum scholarum adornata [DM] Amstelaedani, apud Adrianum Wor et Hered. G. Onder de Linden, 1735, 8o, [xvi]+351p.

GERARDUS JOHANNES VOSSIUS, Latina syntaxis, in usum scholarum Hollandiae & Westfrisiae, superiorum auctoritate, adornata [DM] Amstelaedami, apud Adrianum Wor et Hered. G. Onder de Linden, 1735, 8o, 266+[iii] p.

(Door de rector van de Latijnse school van Gouda, Westerhovius, geredigeerde heruitgave van het Latijnse leer- en woordenboek van Gerardus Vossius, dat vanaf het tweede kwart van de zeventiende-eeuw algemeen gebruikt werd op de Latijnse scholen in Holland. Kartonnen platten en perkamenten rug; zie over het werk van Westerhovius: Paul H.A.M. Abels, ‘Rector Westerhovius (1677-173), een miskend talent’, Tidinge van Die Goude. Tijdschrift Historische Vereniging Die Goude 30 (2012) 123-128)

PASSCHIER DE FYNE, Verzameling der tractaaten. Tweede deel, waer by gevoegt is De leere der Synode van Dordrecht en Alez, op de proeve van de practyk gestelt door Daniel Tilenius.[dm] t’Amsterdam by Pieter Visser 1736, 8o, [xviii] + [LX] + 672 p.

(Iets vlekkige originele perkamenten band. Met ex libris H. Bouma).

BERNARD COSTERUS, Historisch verhaal, ofte Eene deductie van zaaken, raakende het formeren van de Republique van Holland ende West-Vriesland, de veranderinge in de Regeringe, met den gevolgde van dien, zedert den jaare 1572. Ende het geene dezelve Republique naar het verlopen van een eeuwe in den jaare 1672 is overkomen, byzonder Van het voorgevallene in de jaaren 1672 en 1673, in ende omtrent de steden Wourden en Oudewater, waar by de schryvers van dien tydt werden wederlegt. Alles vervat in twee Brieven, de derde druck [Orn.], Te Leyden by Coenraad Wishoff en Juriaan Wishoff 1737, 4o, [xxxii]+464+18 p.

(De auteur was in 1672 secretaris van Woerden. Boardkartonnen platten met bloemmotief; perkamenten rug met titel in handschrift op de rug: “6. Costerus. Historisch Verhael zedert den jare 1572 & 1673”. Papier rafelig aan de zijden).

ABRAHAM VANDE VELDE, De wonderen des Alder-Hoogsten, ofte aenwijsinge van de oorsaeken, wegen en middelen, waardoor de Geunieerde Provintien uit hare vorige onderdrukkinge zoo wonderbaarlijk tegen vermoeden van de heele wereld, tot zoo grooten magt, rijkdom, eere en ontzaggelijkheydt zyn verheven; gelyk deselven in verscheyden voorname historie-schryvers voorkomen (…) [orn.] t’Amsterdam, by Pieter Visser, boekverkooper op de Leli-gragt, 1740, 8o, [xxvi]+626p.

DSC06880

DSC06882DSC06874DSC06876

 

 

 

DSC06877

DSC06878

 

 

 

 

DSC06883

DSC06879

(Apologetisch-gereformeerde geschiedschrijving van de Republiek, geschreven door een predikant van Middelburg. Zesde druk, met acht “Figuren verciert”, te weten: Vreselycke Tiranny der Spanjaerden tegens de Gereformeerden (p.36), Leyden door de Handt des Heeren Verlost (p. 92), Prins Willem de Eersten Vermoort (p.170), Wonderlycke Beeltstormingh in Nederlandt (p. 242) Elendige Doot van Philippus den II. Koning van Spangien (p. 252), Brandende Iver om Godes woort te hooren (p. 368), De Franse en Engelsche Vloote, haar aenslagen misluckt, en van de Handt des Heeren geslagen (p. 600) en Verlossinge der Franse Vyanden uyt Nederlandt (p. 614). Frontispici of titelprent ontbreekt. Boekblok los in versleten perkamenten band, eigendomsstempel op schutblad van het Nederlandsch Werkliedenverbond “Patrimonium”, afd. Zuilichem; auteursnaam en titel in oud handschrift op de rug, deel overplakt met resten bibliotheekstikker. Schutbladen versleten, met pennenvrucht in oud handschrift; sommige tekstbladen vlekkerig.) 

ORDONNANTIE en reglement, waar naar de Beurtschippers vaarende van de stad Gouda na Middelburg, en van Middelburg na Gouda, zig zullen hebben te reguleren [DM], Te Middelburg, by J.J. Callenfels, A.L. Zoon, Stadsdrukker, woonende opden Langenburgt over de Wal [1741], 4o, 40p.

(Zeeuwse pendant van  beurtschippersreglement, vastgesteld door het “Collegie van Weth en Raad”  van Middelburg op 7 oktober 1741. De Goudse versie werd gedrukt door Andries Endenburg en door het Goudse college vastgesteld op 30 september 1741. Met uitgebreide tarievenlijst)

SACROSANCTI ET OECUMENICI CONCILII TRIDENTINI Paulo III, Julio III et Pio IV pontificibus maximis celebrati canones et decreta, [orn.] Bruxellis, typis Johannis Van Vlaenderen, typographi MDCCXLI [1741] Apud Martinum Van Overbeek prope Academiam, 8o, 292+lxxvi+[lvi] p.

(Heruitgave van de decreten van het Concilie van Trente. Origineel 18de-eeuws bandje).

BIBLIA, dat is: De gantsche H. Schrifture, vervattende alle de canonycke boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Door last der Hoogh Mog. Heeren Staten Generael van de Vereenighde Nederlanden en volgens het besluyt van de Synode Nationael gehouden tot Dordrecht inde jaren 1618 ende 1619. Uyt de oorspronckelijcke talen in onse Nederlandtsche tale getrouwelick over-geset. Met nieuwe bygevoeghde verklaringen op de duystere plaetsen, aenteeckeningen van de ghelyck luydende texten, ende nieuwe registers over beyde de Testamenten. Ende door gemeene ordre der Nederlandsche kercken verbetert van druckfouten en misstellingen die in den eerste druck gevonde worden. [Wapen] Te Dordrecht, by Jacob en Hendrik Pieter Keur. Anno 1741, folio, reg. [xxxxiii]+332 fol. [gevolgd door De Prophetien der Propheten] 144 fol.
(Standaard titelblad Statenbijbel, met wapenspreuk ‘Eendracht maeckt macht’. Boven de poort een opengeslagen bijbel met daar boven een lichtende driehoek met het tetragram,symbool van de Triniteit. Authorisatie van 19 maart 1655, verleend door magistraat Dordrecht, bevestigd op 26 november 1737, met originele handtekening mr. Richard Paulus Eelbo. Gevolgd door opdracht tot vertaling van Staten-Generaal van 29 juli 1637. Register OT voorin en vermaning tot ondersoeck ende betrachtinge der Heyliger Schrift; met 8 bladen met elk zes kleine gravures; vlekje in bovenmarge van fol. 251-260 en scheur in fol. 301. Gevolgd door:)
HET NIEUWE TESTAMENT, Ofte alle boecken des Nieuwen Verbonts onses Heeren Jesu Christi. Door last vande Hoog: Mog: Heeren Staten Generael der Vereenighde Nederlanden, ende volgens ‘t Besluyt van de Synode Nationael, gehouden tot Dordrecht, in de jaren 1618 ende 1619. Uyt de Oorpronckelijcke Griecksche tale in onse Nederlantsche getrouwelijck overgeset. Met nieuwe bygevoeghde verklaringen op de duystere plaetsen, aanteeckeningen van de gelijckluydende texten, ende oock een nieuw register. Ende door gemeene ordre der Nederlantsche Kercken verbetert van druckfauten ende misstellingen die in den eersten druck gevonden worden. [DM] Te Dordrecht by Jacob, en Pieter Keur, Anno 1741. Folio, reg., [xii]+169 fol.
(Register voorin, waarvan op laatste bladzijde stukje is afgescheurd met licht tekstverlies. Op titelblad een drukkersmerk met spittende man; met klein vlekje. Met 4 bladen met elk 6 kleine gravures. Bovenkant fol. 70 met kleine vlek; folio’s 134 en 155 licht ingescheurd. Gevolgd door:)
DE BOECKEN genaemt Apocryphe, Door last van de Hoogh Moogh: Heeren Staten Generael der Vereenighde Nederlanden, ende volgens ‘t besluyt van de Synode Nationael, Keur1gehouden tot Dordrecht, in de jaren 1618 ende 1619. Van nieuws uyt het Griecksch in onse Nederlantsche tale getrouwelick overgeset. [DM] Te Dordrecht by Jacob en Hendrick Keur, Anno 1741, folio, iii+58 fol.
(Voorafgegaan door een “waerschouwinge aen de lesers”. Drukkersmerk met spittende man, nu geflankeerd door soldaat en vrouwfiguur).

(Gehele zogeheten Keurbijbel ingebonden in originele lederen band met ornament op voor- en achterzijde; koperbeslag op hoeken. Van twee boekklampen ontbreekt er één. Bijzonder gaaf tekstblok met schone pagina’s; tekst compleet; rug van deze Statenbijbel is afgebrokkeld en zwak. Voorin een geslachtregister van Assuerus Ovink, geboren op 21 juni 1740. Hij woonde in Zwolle en was diaken en kerkmeester van het Binnengasthuis).

GERARD VAN LOON, Beknopte verhandeling van de week- en jaarmarkten, midsgaders van de kermissen in Holland [Orn.], Te Leiden, by Pieter vander Eyck, 1743, 8o, [xviii]+96p.

(Beschouwing over historische achtergrond van jaarmarkten en kermissen, met verklaring van het begrip kermis. In puntgaaf perkamenten bandje, met titel in oud handschrift op de rug: “v. Loon, Holland Markten en Kermissen”. Eigenaarsstempeljte op rugzijde titelblad: “Bibliotheek S.E. Pronk Czn”).

G. V[ERHOEVEN], Antwerpsch chronykje, in het welk zeer veele en elders te vergeefsch gezogte geschiedenissen, sedert den jare 1500 tot het jaar 1574, zoo in die toen zoo zeer vermaarde koopstad, als de andere steden van Nederland. En wel byzonderlyk op het stuk der geloofs-hervorminge voorgevallen, omstandig zyn beschreeven en thans, naar deszelfs aldaar ontdekte handschrift, voor de eerstemaal in ’t licht gebracht [Orn.] Te Leyden, by Pieter vander Eyk 1743, 4o, [x]+260p.

(In gave perkamenten band. Titel in handschrift op de rug: “Chronyk van Antwerpen”. Enkele potloodonderstrepingen. Als auteur wordt ook Frans van Mieris genoemd).

[PIETER TANJÉ], Vijfde glas / Cinquieme vitre, 72×52 cm, [ca. 1743] [toelichtende tekst in twee talen op olifantenpapier]

(Tekstblad, zonder de gravure. Betreft het verhaal van de komst van koningin Sheba tot koning Salomon, een glas van Wouter Crabeth uit 1561 en geschonken door de abdis van klooster Rijnsburg. Tekstblad met zware indruk en klein scheurtjes).

PIETER TANJÉ, Pilippus en de Kamerling. Gravure naar J.C. Boëtius, naar het ontwerp Glas24van Dirck Pietersz. Crabeth, 63,3×31,8 cm., ca. 1743
[PIETER TANJÉ], Vier en twintigste glas / Vingt-quatrieme vitre, 72×52 cm, [ca. 1743] [toelichtende tekst in twee talen op olifantenpapier]

(Dit in 1559 door Crabeth gemaakte glas nummer 24 uit de Goudse Sint-Janskerk werd geschonken door graaf Philippe de Ligne, heer van Wassenaar. De centrale voorstelling is de prediking van Philippus, genezing brengend aan zieken en kreupelen. Het bovenglas toont de verschillende episoden, uit het Bijbelboek Handelingen 8, over de doop van de Kamerling, een rijksgrote van Candace, de koningin der Ethiopiërs. De schenker is knielend afgebeeld, zich wendende tot zijn schutsheilige, in een prachtige klederdracht, omhangen met de ridderorde van Het Gulden Vlies. Boven in de prent de datering “Anno 1559” . Onder de gravure staat links vermeld “Dirck Crabeth inv. & Pinx.”, midden staat “Ad autographum majus delineavit I.C. Boëtius” en rechts staat het signatuur “P. Tanjé sculp. XXIV”. Prent ingelijst met passe partout in blank houten lijst. Tekstblad met zware indruk en klein scheur).   

PIETER TANJÉ, Het ontzet van Leiden in 1574. Gravure naar J.C. Boëtius, naar het GlasBoetiusontwerp van Isaac Claesz Swanenburg, 63,3×31,8 cm., 1743

(Gravure van het door de stad Delft geschonken raam 25 in de Goudse Sint-Jan, voorstellende het ontzet van Leiden. Helemaal bovenaan is de stad Leiden te zien, met daarvoor het geïnundeerde Delfland met de dorpen Nootdorp, Zoetermeer, Pijnacker en ook de overtoom bij Leidschendam. Links vooraan de stad Delft, met de kenmerkende torens van de Oude en de Nieuwe Kerk. Op het tafereel op de voorgrond staat prins Willem van Oranje met enkele Delftse burgemeesters. Achteraan mannen met wapens en vooraan twee leeuwen als schilddragers. De linkerleeuw houdt een schild vast met daarop het wapen van Willem van Oranje (gevierendeeld); de rechterleeuw toont het wapen van Delft (effen, met één verticale donkere baan). Onderaan staat het jaartal “Anno 1603”. Geheel onder de gravure staat links vermeld “Isaak Zwanenburg inv.”, midden staat “Ad autographum majus delineavit I.C. Boëtius” en rechts staat het signatuur “P. Tanjé facit XXV”. Prent ingelijst met passe partout in blank houten lijst; gravure licht watervlekkerig, met boven in het midden een klein schuurtje in het papier boven de afbeelding en links onderaan kleine restauratie met lichte bijvijzeling)

CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Analecta Belgica in sex partes divisa. Vita Viglii ab Aytta Zuichemi. Ab ipso Viglio scripta, Ejusque, nec non Joachimi Hopperi et Joannis Baptistae Tassi. Opera Historiga Aliaque Analecta ad Historiam Scissi. Belgii potissimum attinentia in sex partes divisa. Tomus primus, pars prima [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, [lxiv]+348+[i] p.

CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Idem, Tomus primus, pars secunda [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, [iv]+345-868+[11] p.
CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Idem, Tomus secundus, pars prima [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, [xiv]+414+[x]+46+[i] p.
CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Idem, Tomus secundus, pars secunda [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, 600+[i] p.
CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Idem, Tomus tertius, pars prima [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, 438+[i] p.
CORNELIS PAULUS HOYNCK VAN PAPENDRECHT, Idem, Tomus tertius, pars secunda [DM] Hagae Comitum apud Gerardum Block, 1743, 4o, 518+[cxlviii] p.
Hoynk(De Hollandse priester Cornelius Paul Hoynck van Papendrecht (1686-1754) was privésecretaris van aartsbisschop Alsace. Hij maakte onder meer naam met zijn driedelige Analecta Belgica (1743-1753), waarin hij belangrijk bronnenmateriaal voor de geschiedenis van de zestiende eeuw ontsloot. Eerste en enige druk. halflederen banden, ruggen met ribben, goudopdruk en titelschildje . Twee gravures: in deel I Viglius ab Aytta en in deel II Joachim Hopperus. In laatste deel een Index generalis).

T.S.F., H.L.H., Batavia sacra of kerkelyke historie van Batavia, behelzende de daaden van de Utrechtse bisschoppen en van de pausselyke vikarissen in de Vereenigde Nederlanden (…). Derde deel [dm] Te Utrecht by Hermannus Besseling, 1744, 8o, [ii] + 542 + [xxii] p.

HEDENDAAGSCHE HISTORIE, of tegenwoordige staat van alle volkeren; XVde deel. Volgende de beschryvinge der Vereenigde Nederlanden, en wel in ’t byzonder van Holland [DM] Te Amsterdam, by Isaak Tirion, in de Kalverstraat, het Negende Huis van den Dam, in Hugo Grotius, 1744, [i]+[viii]+532+[x] p.

(Los deel met beschrijving Hollandse steden, met als tweede hoofdstuk de beschryving der stad Gouda, p. 185-214; Origineel, maar sleets 18de-eeuws bandje. Met titelgravure, maar zonder plattegronden. Bibliotheekstempel op achterzijde titelblad van Koninklijke Akademie te Delft).

DANIEL GERDES, Introductio in historiam evangelii seculo XVI. Passim per Europam renovati doctrinaeque reformatae. Accedunt varia monumenta pietatis et rei literariæ [DM], Groningae, apud Hajonem Spandaw protestant & Bremae apud H.W. Rump, bibliopolas, anno 1744, [xxviii]+328+[xiv]+244+[ii] p.
DANIEL GERDES, Historia reformationis, sive, annales evangelii seculo XVI. Passim per Europam renovati doctrinaeque reformatae. Accedunt varia monumenta pietatis et rei literariæ ut plurimum ex mss. eruta. II Tomus II, qui res gestas per omnem Germaniam & Helvetiam ab A. 1520-1530 complectitur [DM], Groningae & Bremae, apud Hajonem Spandaw & Gerh. Wilh. Rump, bibliopolas, anno 1746, [xviii]+452+160+[xliv] p.

(Twee delen in 1 band van de geschiedenis van de Reformatie. Het boek ligt los in de band (perkament van voorblad moet gelijmd) en titelblad deel I ontbreekt; titelblad deel II aanwezig. Vochtschade in eerste katern, delen vuil. Opgedragen aan Guilielmo Carolo Henrico Frisoni, stadhouder van Gelderland, Friesland, Groningen & Ommelanden en Drenthe. Het boek bevat veertien goede gravures van: Wessel Gansfort (p. 42), Tetzel (p. 80), Luther (p. 87), Zwingli (p. 100), Oecolampadius (p. 118), Erasmus (p. 146), Fransiscus von Sickingen (p. 160),  Mercurius de Gattinaria (p. 194), Melanchton (p. 240). En in het volgende deel, zelfde band: Keizer Karel V (p. 2), Paus Hadrianus VI (p. 58), Ambrosius Blaureus (p. 260), Joachim Vadianus (p. 324), Berchtoldus Hallerus (p. 236) en twee afbeeldingen van munten (p. 52 en p. 72).

J.C. PHILIPS,  Grondtekening der stad Gouda, 1744. Koperdruk.

(Toegeschreven aan J.C. Philips — Uitgever: I. Tirion, Amsterdam — – In rand boven de kaart staat vermeld: Vereen. Nederl. V.D. p. 185. – Afkomstig uit atlas,”Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden”, deel . – Linksboven: Stadswapen van Gouda, geflankeerd door leeuwen. Hieronder: titel en schaalaanduiding, 50 Rijnl. Roeden (= 2,6 cm). Naast stadswapen, windroos. Linksonder: legenda van 1 tm 11, betreffende poorten, bruggen, schuren.Rechtsboven: legenda van A tm Z, betreffende belangrijke gebouwen en pleinen).

ORDRE DER TEXTEN dewelk jaerlyks op de Feest-dagen, als mede over het lyden AbrahamStaalonses Heeren, in eenige weeken voor Paeschen, de Gemynte van Gouda voorgestelt en verklaert werden [afb. Davind met de harp], Te Gouda, by Abraham Staal en Zoon, boekverkoopers op de Markt, 1745, 8o, 118+[ii] p.
DE CL PSALMEN DAVIDS, en eenige andere lofsangen. Uyt den Françoyschen in Nederlantschen dichte overgeset door Petrum Dathenum; en tot gemack des sangers op eenen sleutel gestelt door Cornelis de Leeuw. Mitsgaders de Christelicke Catechismus, Formulieren en Gebeden der Gereformeerde Kercke [afb. David met de harp], Te Dordrecht, by Jacob en Hendrick Keur anno 1747, 8o, [ongepagineerd]

bandje

(Zeldzame Goudse druk. Fraaie contemporaine lederen band met geblindstempelde gouden bloemversiering en zilveren slotje. Met privilege van stadsbestuur aan vader en zoon Staal. Achterin namenlijst van de Goudse predikanten vanaf de Reformatie. Bijgebonden psalmen met muzieknoten).

GERARDUS MAATSCHOEN, Aanhangzel, dienende tot een vervolg of derde deel van de geschiedenis der Mennoniten (weleer in het Latijn beschreeven door den Heere Hermannus Schijn), Te Amsteldam by Kornelis de Wit, boekverkooper 1745, 8o, [xxi]+524 p.

(Met negentien portretgravures van |Lubbert Gerritsz., Jan Gerdsc02433ritsz. van Embden, Aldert Volkertsz, Peter Andriesz. Hesseling, Kornelis Klaasz. Anslo, Jeme Jacobsz. de Ring, Abraham Dirskz. Bierens, Pieter Gryspeer, Tobias Govertsz. vanden Wyngaard, Bartel Louwer, Anthoni Jacobsz. Roscius, Jacob Cornelisz., Gerrit Roosen, Lambert Klaasz. Aken, Lieuwe Willemsz. Graaf, Pieter Schryver, Joannes Houbacker en Abraham Verduin; eigentijdse perkamenten band met ornament op voor- en achterzijde)

DANIEL RAAPs Vryje gedagten over het Rotterdammer request, om de ampten, officien en beneficien te verkopen, z.pl. z.j. [1747], 8o, 7p.
(Knuttel 17805)
BILLYKE VERDEDIGING van het request der Rotterdamsche burgeren, tot het openbaer verkoopen van alle ampten, als mede tot aensporing der vrywillige gifte, ten voordeele van ’s lands geldkasse; tegen het 16de vertoog van den Patriot [Orn.], Te Rotterdam by Hendrik Maronier, boekverkooper op het Westnieuwlandt, 1747, 8o, 18p.
(Knuttel 17797. Handgesigneerd door de drukker)
COPYE VAN EEN NADER REQUEST door burgeren der stad Rotterdam, aan de Ed. Gr. Achtb. Raad en Vroedschap derzelver stad, ingelevert in de Kamer van Burgemeesteren, den 6 november 1747. Benevens de notificatie door burgermeesteren van het stadhuis daar op gedaan, op bovengem: dato. [z.pl.] 1747, 8o, 8p.
(Knuttel 17800) 
REGTMATIGE VERDEDIGINGE der onderstaande Rotterdamse burgeren over hun gedrag, gehouden in het request, overgelevert den 27. september 1747 betreffende het verkoopen der ampten enz enz, [z.pl.] 1747, 8o, 7p.
Jaar: [1747]
(Knuttel 17801. Onderaan gedateerd: Rotterdam den 10 November 1747)
COPYE VAN DEN REQUESTE der burgeren der stad Gouda, aan de Ed. Gr. Agtb. Raad en Vroedschap derzelver stad, ingelevert in de kamer van burgermeesteren den 28 October 1747, z.pl. 1747, 8o, 8p.
(Knuttel 17791: Aan het einde: Exactelyk van woord tot woord gedrukt na de copye van Gouda. Convoluut zonder omslag met vijf pamfletten).

[GASPARUS RUDOLPHUS VAN KINSCHOT], Beschryving der stad Oudewater; OudewaterTitelwaarin aangetoont word der zelver herkomst uit het Uitrechtsch Bisdom, overgang tot de Graaflykheid van Holland en haare gemaakte onaffscheidbaarheid van de zelve, mitsgadersder zelver voorrechten, regeeringsvorm, en droevige lotgevallen van aloude tyden af tot nu toe beschreven, uit de oudheid bewezn en met de nodige bewysstukken bevstigt. Almede de handvesten, privilegien en octroyen, zoo eertyds door de Graaven van Holland, als naderhand door de Staaten van dat gewest aan die stad van tyd tot tyd gegund en verleend. Alles byëen verzamelt, opgestelt en in ’t licht gegeeven door den thans in dienst zynde bailjuw, dykgraaf en schout der zelfde stad [Stadswapen] Te Delft gedrukt by Reinier Boitet, stads Drukker, 1747, 4o, [xvi]+600+[xiv]+[i] p.

OudewaterKaart2

 

(Stadsgeschiedenis van Oudewater, compleet met alle gravures (2 uitvouwbare plattegronden, 5 stadsgezichten – Nieuwe of Utrechts Poort; ’t Kasteel; het stadhuis; de kerk; ’s Lands Magazijn en Weeshuis) en twee tekstgravures. Tekst en platen zeer schoon. In originele band met lederen rug en – licht gewreven – gemarmerd kartonnen platten. Titelschildje verweerd en bovenkant rug iets ingescheurd. Eigendomsinschrijving op het schutblad: “d. A.J. van Rossum”.Bibliotheekstempel op titelblad met stukje perkament afgeplakt).

ABRAHAMUM TROMMIUM (ABRAHAM TROMMIUS), Volkomene Nederlandsche Concordantie ofte Woord-Register des Ouden en Nieuwen Testaments, waer in gevonden worden alle de Nederlandsche woorden na order van ‘t Nederduytsche ABC, met alle de Hebreeuwsche , Ghaldeeuwsche en Grieksche grond-woorden daer by gevoegt, mitsdaders de verscheydene bekentenissen en andere bequame onderscheidingen der Nederlandsche woorden. Zynde noch achter aen gehegt een Compleet Heebreeusch en Grieksch Register van alle de grond-woorden met bygevoegde Nederlandsche woorden daer mede deselve in de Nederlandsche oversettinge zyn. Eerste deel met een voorreden van Aegidius Gillissen [orn.] Te Leeuwarden, by Pieter Koumans, Willem Coulon en Abraham Ferwerda, boekverkoopers 1750, fol., [xxxii]+696 p. [letter A t/m G]

Idem. Tweede deel [orn.] Te Leeuwarden, by Pieter Koumans, Willem Coulon en Abraham Ferwerda, boekverkoopers 1751, fol., 662 p. [letter H t/m N]
Idem. Tweede deel [orn.] Te Leeuwarden, by Pieter Koumans, Willem Coulon en Abraham Ferwerda, boekverkoopers 1751, fol., 1062+[cxc] p. [letter O t/m Z]

(Beroemde concordantie op de Bijbel van Trommius. Drie delen met register. Eerste twee delen in één band; rug los; titelpagina en eerste blad voorrede gekreukeld; perkamentenbanden van beide boeken vuil en zwak).

EXAMEN ordinadorum [titelpagina ontbreekt], Leuven 1750, 8o, 168p.

DE SEVEN WEEN van onse lieve Vrouwe in ‘t lange. Seer verdienstigh voor alle devote Catholijcken. Van nieuws oversien, en op veel plaetsen verbetert, en verciert met schoone figueren [afbeelding Mater Dolorosa], t’Antwerpen, by de weduwe Thieullier, en Andreas Paulus Colpyn, boeck-drucker en boeck-verkooper in de Wolstraet [z.j. ca. 1750], 8o, 61+[1] p.

(Devoot werkje, dat al in 1491 en 1492 in Antwerpen door de uit Gouda afkomstige drukker Geraert Leeu voor het eerst gedrukt werd en vele herdrukken en edities kende. Met 2 (van 3) paginagrote houtgravures en 7 kleinere in de tekst ; achterin : ‘Dit boeckxken van de seven Ween magh gedruckt worden. Actum 23. October 1623. Max. ab Eynatten Can. En Schol. Antw.’. Doorleefd, wat vuil exemplaar met perkamenten omslag ; aan voorzijde half afgebrokkeld. aandoenlijk primitieve houtsneden. Drukker Colpyn was in Antwerpen werkzaam van 1745 tot 1766).

EDVARDI CORSINII, Dissertationes quibus antiqua quaedam insignia monumenta inlustrantur [ca. 1750], 4o, 112p.

DEN DOBBELEN ZIELEN-TROOST ende vaderlijcke leeringe troostelijck voor de godtvruchtige christene zielen, gestelt by forme van dialoge ofte samenspraecke tusschen eenen vader ende syne kinderen, verklaerende de thien goddelijcke geboden, deselve uyt-leggende ende met exempels bewijsende. Nieuwelijckx oversien, op veele plaetsen verbetert ende tot onderwijsinge en troost der zielen uyt-gegeven [gravure] Tot Maestricht by Jacob Lekens, ontrent P.P. Predick-heeren. Met gratie ende privilegie. [z.j. ca. 1750], 4o, 93+iiip.

hellevuur

(op titelblad zeer fraaie gravure van Christus die oordeelt tussen hel en paradijs; geen jaar van uitgave vermeld; Lekens was van 1743-1782 werkzaam in Maastricht; met vuile perkamenten omslag; boekje draagt zware gebruikerssporen. Twee pagina’s in gebruinde fotokopie).

ANTIPHONARIUM ROMANUM, officio vesperarum accomodatum. Antiphoonen en vesperen voor alle tyden des jaars. Nieuwe druk, merkelyk vermeerderd, verbeterd, en met fraaie plaatsen vercierd [afb.], Te Amsterdam, by Theodorus Crajenschot, boekverkooper op den hoek van de Heeregragt en Heilsteeg, in den Berg Sinaï, 1754, 8o, [xvi]+576+[ii] p.

(Gebedsboek in sleetse band met lederen rug met titel in goudopdruk. Hard-kartonnen platten. Lederen schildje op voorplatten met uitgewiste (eigenaars?)aanduiding. Met handtekening van de drukker. Rug zwak en deel los van boekblok. Op sommige plekken lichte vochtvlekken; links vooraan in voorste deel, elders aan de binnenmarge. Titelgravure, gevolgd door titelblad dat aan bovenkant iets te kort is afgesneden bij inbinden of restauratie. Extra hymne in oud handschrift op schutblad achterin).

PETRUS CURTENIUS, Intreede en afscheid te Gouda, gedaan over 2 Corinth. X: 14-16 en Gal. VI: 16, waar bygevoegd is deszelvs redevoering over het Godlyk bybelboek als de eenige bron der waare wysheid, gehouden in de groote gehoorzaal der doorluchte schoole van Amsteldam, wanneer hy het hoogleraar-ampt der H. Godgeleerdheid plegtiglyk heeft aanvaard, ende nu uit het Latyn vertaald. Te Amsteldam by Gerrit de Groot, boekverkooper 1755. 173+[xiii] p.
PETRUS CURTENIUS, De vreeze des Heeren het beginzel der wysheid, voorgesteld ter intreede tot de bloeiende hervormde gemeente te Amsteldam. Te Amsteldam by Gerrit de Groot, boekverkooper, 1755. [vii]+59p.

(Afkomstig uit het kerkarchief van de Sint Jan in Gouda).

P[IETER] BAKKER, School-boek behelzende de naamen der geslachten, van Adam af tot op Christum toe. Met nog eenige andere naamen van landen, steden, plaatzen, ampts-persoonen, etc. Vertoonende een kort beloop der H. Schriftuure. By een gesteld om van de jeugd der Neder-duytsche schoolen, geleerd te werden. Deze laatste druk van merkelyke fouten gezuiverd [orn.] t’Utrecht, gedrukt by Willem Jan Reers, ordinaris drukker der Ed. Mog. Heeren Staten ‘s Lands van Utrecht, 1755, 8o, – 60 p. [laatste katern ontbreekt]

School-boeck1(Niet in STCN. Perkamenten omslag, met touwtjes bijeengehouden. Beduimeld en vuil exemplaar. Auteur was Pieter Evertszoon Backer, op titelpagina aangeduid als “organist en school-meester te Medemblik”. Zeer populair schoolboekje uit 17de en 18de eeuw. Oudst bekende druk uit 1684. Over de auteur is verder niets bekend).

 

RENOVATIE en ampliatie van de ordonnantie op het wageveer tusschen de steden Goude ende Rotterdam [stadswapen Rotterdam], Tot Rotterdam. Gedrukt by Gerrit en Pieter van Waesberge, ordinaris stads drukkers 1758, 4o, 16 p.

(Afkomstig uit een bundel met Rotterdamse stadskeuren; regeling van het beheer van de wagenveer tussen Gouda en Rotterdam vise versa, die bestond van 1653 tot 1852)

[JAN WAGENAAR], Vaderlandsche historie verkort, en by vraagen en antwoorden voorgesteld [gravure], Te Amsterdam by Isaak Tirion, 1758, 8o, [10]+162+[ii] p.

(In prijsband Alkmaar. Met drie gravures: titelprent, prehistorie en abdicatie Karel V. Perkamenten band met licht gesleten stadswapen in goud op voor en achterzijde. Schoolboekje, gebaseerd op de bekende Vaderlandsche Historie van Wagenaar).

WILHELMUS NAKATENUS, Hemels palmhof, of groot getyde-boek, beplant met godvrugtige getyden, litanien, gebeden en meditatien, etc. Meestendeels getrokken uit de H. Schriftuur en H.H. Oudvaders, [orn.], t’Antwerpen, voor H. en C. Beekman, boekverkoopers in de Kalverstraat, in de Berg Calvarien 1759, 8o, [xx]+626+[ii] p.

(In fraaie 18de-eeuwse leren band met goud op snee. Diverse paginagrote gravures. Eigendomsinschrijving eerste schutblad “Johanna Schneider, de wed. Gelink Oldemarkt, den oktober 1861. Geboren in den jaare 1784 den 20 junij te Delden”. Achterin familie-aantekeningen van de weduwe Gelink. In het boek zijn diverse bidprentjes bijgebonden, o.m. van pastoor Mattheus Franciscus Gelink uit Hoonhorst).

GEORG BALTHASAR PROBST, Gesigt van de Stads-Waag te Gouda aan den IJzel / Vedite della Bilancia publica della Cita di Gauda, Augsburg ca. 1760

(Origineel handgekleurde opticaprent van Gouda uit een serie van vier. Fris exemplaar. Tweede regel met onderschriften in Frans en Duits en naam uitgever en maker onzichtbaar door inlijsting).

JAN WAGENAAR, Amsterdam, in zyne opkomst, aanwas, geschiedenissen, voorregten, koophandel, gebouwen, kerkenstaat, schoolen, schutterye, gilden en regeeringe.Eerste stuk. [orn.] Te Amsterdam by Isaak Tirion, 1760, fol, [xxix] + 743 p.

Tweede stuk. [orn.] Te Amsterdam by Isaak Tirion, 1765, fol. 552 p.

Derde stuk. [orn.] Te Amsterdam, by Yntema en Tieboel, 1767, fol. 566p.DSC03229

(drie banden; eerste deel op olifantspapier met ruime marge; met fraai versierde lederen rug, rode titelschildjes met gouden letters: “J. Wagenaar Beschryving van Amsterdam”; boardkartonnen banden van dit deel kaal en slordig, maar binding stevig. Tweede en derde stuk in kleiner formaat met gelijkvormig titelschild. Banden van deze delen gaaf, binding zwak. Tekst drie delen compleet, meeste illustraties ontbreken. Wel aanwezig in eerste stuk: titelprent,  titelpagina in zwart en rood met stadswapen; portret Jan Wagenaar; portret Pieter Dirkszoon Hasselaer; afbeelding van de Oosterpoort van ’t Kerkhof. In tweede en derde stuk titelpagina in rood en zwart met handgekleurd stadswapen; Slechts één afbeelding (plattegrond Sint-Jorishof) origineel ingebonden; verder los ingevoegd uitvouwbare plattegrond Oude Kerk; de Eilands-Kerk en de Nieuwe Hal op de Botermarkt; grafschrift Willem Eggert, Koorhek Nieuwe Kerk, uitvouwbare plaat met afbeelding glas Aartshertog Maximiliaan en kist met miraculeuze hostie, het Oude-zyds-huiszitten-aalmoesseniers-huis, (twee prenten, voor en achter), het Huiszitten-weduwen-hof (twee prenten, voor en achter), uitvouwbare prenten van het Oude-mannen en –vrouwen Gasthuis zuidzijde (met vochtvlek) en zuidzijde, (met vochtvlekjes). Prenten in redelijke staat).

DE VOLMAAKTE HOLLANDSCHE KEUKEN-MEID. Onderwyzende hoe men allerhande spyzen, confituren en nagerechten, zonder ongemeene kosten, zelfs voor de Roomsgezinden op Visdagen en in de Vasten, gezond en smakelyk kan toebereiden. Wat men in de Slachttyd doen moet: en hoe men mol en versch bier des zomers goed kan houden. Eenige vaste tekens waaraan men zien kan of het vleesch, ten tyde der vee-pest, gezond is of niet. En hoe men een ordentlyke tafel zal schikken wanneer men zyne vrienden onthaald; met eenige figuren, van opgedischte tafels opgeheldert. Alsmede eenige huismiddelen voor de verkoudheid; en allerhande koortzen onfeilbaar te geneezen; om het gezicht te versterken etc. Nevens de toebereiding van eenige zagte spyzen en dranken tot verkwikking van zieke menschen. Beschreven door EENE VOORNAAME MEVROUWE, onlangs in ‘s Gravenhage overleeden, vyfde druk. Verbeterd en van zeer veele drukfeilen gezuuiverd. Gedrukt volgens haar eigen handschrift, Te Amsterdam by Steven van Esveldt, in de Kalverstraat, het derde Huys van de Roomsche Kerk de Papegaay 1761, 8o, [xxxii]+147 p.
AANHANGZEL VAN DE VOLMAAKTE HOLLANDSCHE KEUKEN-MEID, onderwyzende veelerhande zaaken omtrent het toebereiden der spyzen, confituren en nagerechten zelfs voor de Roomsgezinden op Visdagen en in de Vasten. Het inleggen van alles tegens de winter, en wat verder de slacht-tyd aangaat; behorende tot het voorige stukje. Alsmede nog eenige zeer heilzaame huismiddelen tegens veelerhande quaalen en toevallen. Hier is in ’t byzonder bygevoegt de kunst, om allerhande tafel-geregten voor te snyden, t’Amsterdam by Steven van Esveldt, in de Kalverstraat, 1759, 8o , [xxvii]+140 p.
VOLMAAKTE GROND-BEGINZELEN DER KEUKEN-KUNDE, behelzende eene korte dog volledige verhandeling van alles wat een kok of keuken-meid, weeten moet; en hetgeen zy in het kooken, braden, stooven, bakken, droogen, zouten, inleggen, confyten, etc. en het aanrichten van een tafel waaar te neemen heeft, door d’autheur van de Hollandsche keuken-meid, [orn.] t’Amsterdam by Steven van Esveldt, boekverkooper in de Kalverstraat, in het 3de huis van de Roomsche Kerk de Papegaay, 1758, 8o, [xv]+142 p.

Keukenmeid

(Succesvol handboek van de huisvrouw, waarvoor Van Esveld in 1746 privilege verwierf en de eerste druk in 1752 verscheen. Met twee vervolg-delen. Elk deel met originele handtekening van de uitgever. Elk deel met fraaie frontispice. In eerste werk uitvouwbare prent van tafelschikking. In gave originele perkamenten band. Laatste blad van laatste werk ontbreekt).

HENRICUS VAN BERKUM, J[OHANNES] A[DRIANUS] B[LOCK], Beschryving der stadt Schoonhoven, bevattende in zig een verhaal van derzelver grond, waterstroomen, bevolking, benaming, oudheid, vryeheeren, handvesten, privilegien, voorregten, keuren, handel, hooft-neeringen, ambagten, brandt, oorlogsgevallen, watersnooden, aanzienelyke vergaderingen, sterkte, gelegentheyt, ’t oude en nieuwe wapen, geestelyke en weereltlyke gebouwen, geleerde mannen, oude en nieuwe regeeringsform, verwisseling in kerkelyke en weereltlyke zaaken, en zeltzaamheden. Alles te zamen gestelt uyt oude handschriften, memorien, brieven en egte stukken. Eertyds by een verzamelt door wylen den Wel Eerw. en Geleerden Heere Henricus van Berkum. Nader overzien en merkelyk vermeerdert door den Wel Ed. Gestrengen Heere J.A.B., m.d. Met fraaije koopere plaaten en een geslagt-lyst verciert [gemeentewapen] Te Gouda gedrukt by Gysbert en Willem de Vry, 1762, 4o, [xxviii]+616+[ix] p.

Berkum2

(Stadsgeschiedenis in 19de-eeuwse band, met marokijnen tekstschildje. Enkele kleine DeVrydefecten – enkele aantekeningen met pen – compleet met de vier platen – stadsgezicht, plattegrond, sExlibristadhuis en kerk – en ‘geslagt-lyst’; klein scheurtje in stadsgezicht en geslachtsregiBerkum3ster. Laatste bladzijde los van boekblok. Het leer van de band is wat droog/geschaafd. Met goedkeuring door Gysbert de Vry in pen op keerzijde van titelblad en met heraldische ex libris van Jac. Hooft Graafland op binnenzijde van voorplat). 

 

HENRICUS VAN BERKUM, J[OHANNES] A[DRIANUS] B[LOCK] Beschryving der stadt Schoonhoven, bevattende in zig een verhaal van derzelver grond, waterstroomen, bevolking, benaming, oudheid, vryeheeren, handvesten, privilegien, voorregten, keuren, handel, hooft-neeringen, ambagten, brandt, oorlogsgevallen, watersnooden, aanzienelyke vergaderingen, sterkte, gelegentheyt, ’t oude en nieuwe wapen, geestelyke en weereltlyke gebouwen, geleerde mannen, oude en nieuwe regeeringsform, verwisseling in kerkelyke en weereltlyke zaaken, en zeltzaamheden. Alles te zamen gestelt uyt oude handschriften, memorien, brieven en egte stukken. Eertyds by een verzamelt door wylen den Wel Eerw. en Geleerden Heere Henricus van Berkum. Nader overzien en merkelyk vermeerdert door den Wel Ed. Gestrengen Heere J.A.B., m.d. Met fraaije koopere plaaten en een geslagt-lyst verciert [gemeentewapen] Te Gouda gedrukt by Gysbert en Willem de Vry, 1762, 4o, [xxviii]+616+[ix] p.

dsc02421

(Stadsgeschiedenis van Schoonhoven in oorspronkelijke band; compleet, maar zonder de vier platen – stadsgezicht, plattegrond, stadhuis en kerk – maar met gescheurde geslagt-lyst; Met goedkeuring door Gysbert de Vry in pen op keerzijde van titelblad van band; sleets en achter aan binnenzijde geweken. Een blad los.)

ABRAHAM à St. CLARA, Abrahams loof-hutt, welke hutte niet alleen met loof- en bladeren, maar met een tafel voor heerlyke spysen en vruchten voorzien is: aangericht voor jooden ter bekeering, voor christenen ter leering [DM] Te Amsterdam by Gerrit ten Boekelaar. Boekverkooper op het Schaape-Plijn 1763, 2 delen, 8o, iv+382+367+xiv p.

(Deel 3 ontbreekt. Titelprent in deel 1 met gravure van auteur en zijn begrafenis. boardkartonnen band met sletige lederen ruggen. (Koffie?)vlekken, enkele bladen in deel 2 met vouwen).

BROEDERSCHAP van den Heyligen Donatus Martelaer [afb.] Dit is gewyd en geraekt aen de Reliquien van den H. Donatus die rusten in de kerke der paters Capucienen tot Brussel [gedateerd 19 januarii 1764], Tot Brussel by L. Jorez, drukker in de Boter-straet, z.j., 8o, 4p.

(Papieren relikwie van de beschermheilige tegen onweer; met fraaie houtsnede. Rafelig).

GERRIT WILLEM VAN OOSTEN DE BRUYN, De stad Haarlem en haare geschiedenissen, in derzelver opkomst, aanwas, vergrootingen, en lot-gevallen, uit d’oudste gedenk-stukken, en eigene stads-registers, nagespoord en beschreeven, Eerste deel [DM], Te Haarlem,by Joannes Enschedé, Stads-Drukker, en Jan Bosch, Drukker van de Hollandsche Maatschappy der Wetenschappen, opgeregt te Haarlem 1765, Groot folio (45 x 28 cm), [xxi]+ 341 p.

(Eerste deel is het enige dat is verschenen. Halflederen band met rood titelschild. BetreftCoster een groot folio-uitgave; er bestaat ook een minder zeldzame uitgave in klein folio. Verluchtigd met 9 gravures (andere uitgaven 8). Conditie: Zeer goed. Rug vernieuwd met wat leer aan onderzijde. Mist stukje leer van minder dan 1 cm2 aan bovenzijde. Pagina voor de titelpagina is langs randen verstevigd met strookje oud papier. Exlibris op schutblad. Tekstpagina’s met de gebruikelijke inktvraat voor die tijd, maar gravures op perkament en dus vlekkeloos. Zeer ruime marges. Solide boekblok en strak in de band. Gewoon goede staat. Uiteraard origineel en compleet. Het boek bevat 6 gravures met totaal 29 afbeeldingen en nog 3 gravures, waaronder een portret van Laurens Janszoon Coster, de (vermeende) uitvinder van de boekdrukkunst (p.227). 

ORDONNANTIE, waar na een ieder zig, in tyde van Brand, zal hebben te reguleren. Gemaakt ende gearresteerd by schepenen en raad der stad Deventer [stadswapen] Te Deventer, by J.H. van Wyk, boekverkoopster op den Poot, 1767, 4o, 22p.

(In gemarmerd kaftje met in oud handschrift op geplakt strookje papier “Kluver Jassen”). 

[IGNATIUS WALVIS], Christelyke onderwyzingen en gebeden, getrokken uyt de H. Schrifture, den Missael, en de HH Oud-Vaders. Wegens de voornaemste pligten der geloovige. Sesthienden druk. Van nieuws overzien, verbetert, en vermeerdert met de Getydencvan d’overledene. [Orn.], Tot Gend by Jan Meyer, op d’Hoog poorte in ’t gekroont Sweird 1767, 8o, [ix]+533+[v] p.

Gebeden3

(Samengesteld door de Goudse pastoor Ignatius Walvis. Hij wordt echter niet genoemd in het voorwoord, hetgeen te maken zal hebben met zijn breuk met de Rooms-Katholieke Kerk als lid van de Oud-Bisschoppelijke Clerezij (latere oud-katholieken). Anoniem bericht aan de lezer, gevolgd door feestdagen 1767-1792 en heiligenkalender. Goud op snee in originele lederen band; met zilveren beslag, slotjes en versieringen. Achterzijde rechtsboven ontbreekt een knopje. Op binnenzijde van beide slotjes zijn de initialen MTT gegraveerd. Gegraveerde frontispice van P. Wauters. Achterin Gentse goedkeuringen uit 1740 en 1753. Op eerste schutblad eigendomsinschrijvingen “Desen boeck behoort toe aen mij Marie Theresia Fassot [ca. 1755-1818] en Joannes Franciscus Abeloos [ca. 1755-1800], sijn getrouwt op den derthienden september 1772 tot Brussel, wonende tot Merchten” en “Den 23 mey 1843 is getrouwt te Brussel P.G. Laenen met Anna Philippina Abbeloos [1828-1912, uit Willebroek, Antwerpen]”).

UITLEGGINGE van de wyd-beroemde en vermaarde glazen, binnen de voortreffelyke engidsje vermaarde glazen, binnen de voortreffelyke en vermaarde St. Jans Kerk te Gouda. Tot dienst en gerief, zoo voor de inwoonders deezer stad, als voor de vreemdelingen, die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met veele schoone zinryke veerzen, opgestelt door voornaame autheurs; en een gezang op aller glazen inhoud; nevens een verhaal van den brand derzelver kerk, in den jaare 1552 [stadswapen] Te Gouda, byJohannes vander Klos, ordinaris stads- en klein-zegel-drukker 1767, 8o, [lii p.] plus uitvouwbare gravure Gebroeders Crabeth.

crabethbroers

orgelBESCHRYVING van het groot en uitmuntend orgel, in de St. Janskerk te Gouda. Benevens eenige aanmerkingen, tot een voorberigt dies aangaande [stadswapen], Te Gouda, by Johannes vander Klos, stads-drukker 1764, 8o, 22p.

AUSLEGUNG der weltberümte und künstlich gemahleneauslegung Gläser, von der St. Johans Kirche zu Gouda [stadswapen], Gouda, Gedruckt und verlegt durch Johan van der Klos, Stadt-Drucker, 1765, 8o, 44p.

explicationEXPLICATION, de ce qui representé dans le Magnifique vitrage, de la grande & belle eglise de St. Jean a Gouda. Pour la satisfaction tant des habitants de cette ville, que des etrangers, qui viennent pour admirer cette merveille. On y a aussi adjouté des vers sur le continu de chaque vitre [stadswapen], A Gouda, imprimé chez Andre Endenbourg, imprimeur de la ville [z.j. [tussen 1714 en 1754], 8o, [xxx p.]

(Convoluut met drie gidsjes en orgelbeschrijving. In gaaf perkamenten bandje).

glasworkEXPLANATION of the famous and renowned glas-work, or painted windows, in the fine and eminent church at Gouda. For the use and commodity of both inhabitans, and foreigners that come to see this artificial work [stadwapen] Gouda, printed by Andrew Endenburg, priviledged printer of the city [z.j. [ca. 1750], 8o, [xxxii] p.

(Met uitvouwbare plaat gebroeders Crabeth, met klein scheurtje. Puntgave editie, bladzijden goud-op-snee. Opnieuw geboden met lederen rug en kartonnen gemarmerde platten. In gouden letters op de rug: “Glas work at Gouda”).

WILLEM SLUITER, Alle werken van Willem Sluiter, in leven predikant te Eibergen en naderhand te Rouveen, 8o, [z.j. 1776?]

Buyten eensaem huys-, somer- en winter-leven. [dm] Te Amsterdam by Johannes Wessing Willemsz. [1776], 8o, [xxxvi] + 127 + [iv] p.
Eybergsche sang-lust, mitsgaders vreugd- en liefde-sangen. [dm] Te Amsterdam, by de erve van de wed. Gysbert de Groot, boekverkoopster op de Nieuwen-dyk op den hoek van de Engelsche Steeg, 1739, 8o, [xv] + 76 [iv] p.
Vreugd- en liefde-sangen aen de Gemeinte Christi binnen en rondom in de buurte des kespels van Eybergen. [dm] Te Amsterdam, by de erve van de wed. Gysbert de Groot, boekverkoopster op de Nieuwen-dyk op den hoek van de Engelsche Steeg, 1739, 8o, 35 p.
Christelyke doods-betrachting, bestaende in verscheide sterf-gesangen en doods-echt-scheidinge (…) Mitsgaders klaag- en troost-reden over de dood van zyn huysvrouw. De negenden druk. [dm] Te Amsterdam by Johannes Wessing Willemsz. [z.j.], 8o, 56 p.
Lyk-reden aen de gemeynte J.C. t’Eybergen, door hem zelve, voor zyn dood, aldus in ‘t verborgen vaerdig gemaekt; en in ‘t licht gegeven, als hy is overleden. [dm] Te Amsterdam by Johannes Wessing Willemsz [z.j.], 8o, 16p.
Jeremia’s klaag-liederen. [dm] Te Amsterdam, by de erve van de wed. Gysbert de Groot, boekverkoopster op de Nieuwendyk tusschen de twee Haarlemmer Sluysen 1739, 8o, [xi] + 34 p.
Lofsang der Heilige Maegd Maria en triumpheerende Christus. [dm] Te Amsterdam, by de erve van de wed. Gysbert de Groot, boekverkoopster op de Nieuwen-dyk op den hoek van de Engelsche Steeg, 1739, 8o, [vii] + 83 + 43 p.

(Wat donkere originele perkamenten band. Eigendomsinscriptie van Aaltjen van der Worp. Titelblad met gravure van auteur in zijn werkkamer, met openstaande deuren en landschap, plus vier andere gravures) .

C. MOLINA, Den oprechten schriftuerlyken Roomsch-Catholyken mond-stopper aen alle tegenwoordige oncatholyke leeraers en nieuw-gesinde leerlingen, bysonderlyk aen Andreas Essenius, Calvino-Gommarist predicant tot Utrecht, T’Antwerpen by P.J. Parys, drukker ende boek-verkooper op den Hoek van de Swerte-Susters-straet [1766], 8o, 238+[iv] p.

(Heruitgave van polemisch werk van Christianus Vermeulen, 1611-1668. Op laatste pagina een fondslijst van boekverkoper Parys. Molanus richt zich met name tegen de Utrechtse predikant en hoogleraar Andreas Essenius, 1618-1677. Eigentijds lederen bandje, voorblad gebarsten. Bibliotheekzegel en -stempel Bibliotheek Brakkenstein).

HET ROOMSCH MISBOEK, volgens het besluit van ‘tH. Concilie van Trenten herstelt; op bevel van den paus Pius V uitgegeven; onder ‘t gezag van den paus Clemens VIII naegezien; en met de nieuwe missen, die door de bullen der pauze tot dezen tijdt toe vergunt zijn, vermeerdert [orn.], t’Antwerpen bij Johannes Jakobus Moretus, op nieuw overgezet, en met fijne plaeten versiert 1767, 4o, [xvii]+505+[lxxxviii] p.

(In fraai leren band met gouden ornamenten en rood titelschildje. Met tien paginagrote gravures).

BERNARDINUS DE MOOR, Commentarius perpetuus in Johannis Marckii Compenium theologiae christianae didactico-elencticum. Pars quinta, complectens Cap. XXVI-XXXI [DM] Lugduni-Batavorum apud Johannem Hasebroek 1768, 4o, [x] + 830p.

(Predikant uit Gouda. Los deel in originele band boardkarton met leren rug en hoeken; rug met ribben, ornamenten en opdruk in Goud “De Moor 5”. Voor en achterzijde sleets, rug aan bovenzijde met kleine beschadiging; laatste (schuts)bladen aangevreten; papierranden rafelig).

JAN WAGENAAR, ‘t Verheugd Amsterdam, ter gelegenheid van het plegtig bezoek hunner doorlugtige en koningklyke hoogheden, Willem, prinse van Oranje en Nassau (…) en zyne gemaalinne Fredrica Sophia Wilhelmina, prinsesse van Pruissen, op maandag, den 30 may, en eenige volgende dagen des jaars 1768 [Afb.], Te Amsterdam by Yntema en Tieboel 1768, 4o, 126p.

(Compleet; met afbeelding van Reinier Vinckeles op titelpagina. Met simpele, sleetse, papieren omslag. Naast deze kwarto-uitgave bestaat van dit gelegenheidswerk ook een rijk geillustreerde folio-editie met enkele grote gravures). 

JAMES HERVEY, Theron en Aspasio oft reeks van godvrugtige gesprekken en brieven over de gewigtigste, noodigste, en nuttigste onderwerpen, derde deel, derde druk, Te Amsteldam, by Pieter Meijer, boekverkooper op den Dam, 1768, 8o, 384p.

Idem, vierde deel, derde druk, Te Amsteldam, by Pieter Meijer, op den Dam, 1768, 8o, 467p.

(Twee van vier delen van populair stichtelijk werk. In fraaie achttiende-eeuwse leren banden, met ornamentversiering in goud op de rug en rood titelschildje. Gemarmerde pagina’s op snee. Beide delen elk met zes gravures).

WILLEM ALBERT BACHIENE, Kerkelyke geographie der Vereenigde Nederlanden: in zich behelzende, eene beschryvinge, van den staat der synoden, klassen en gemeenten, der Hervormde Kerke, in ons vaderland, Tweede Stuk, Te Amsterdam, by Dirk Onder de Linden en zoon, Bybel- en boekverkoopers, 1769, 256 +[xxii] p.
WILLEM ALBERT BACHIENE, Kerkelyke geographie der Vereenigde Nederlanden: in zich behelzende, eene beschryvinge, van den staat der synoden, klassen en gemeenten, der Hervormde Kerke, in ons vaderland, Derde Stuk, Te Amsterdam, by Dirk Onder de Linden en zoon, Bybel- en boekverkoopers, 1770, 202+[xliv] p.
WILLEM ALBERT BACHIENE, Kerkelyke geographie der Vereenigde Nederlanden: in zich behelzende, eene beschryvinge, van den staat der synoden, klassen en gemeenten, der Hervormde Kerke, in ons vaderland, [Vierde Stuk], Te Amsterdam, by Dirk Onder de Linden, Bybel- en boekverkoopers, 1773, [xiv]+226+[lxiii] p.

(Drie delen van vierdelige werk van Bachiene, dat verscheen in de jaren 1768-1773; zonder de kaarten. Het tweede deel, in een aparte band, behelst de Zuid- en Noord-Hollandse Synodes, het derde deel beschrijft Zeeland, Utrecht, Friesland en het vierde deel Overijssel, Stad en Lande, Drenthe en de Waalse synode; het derde en vierde deel in één band; twee stevige, maar sleetse banden).

LIJST DER PILLEGIFTEN voor de Jong-geboorne Princesse van Orange en Nassau, als meede de presenten in de kraam-kamer gegeeven, zoo van zyne Doorlugtige Hoogheid, als van Hun Hoog-Mogende en de verdere Geunieerde Provintien, Zijn te bekomen te Middelburg by C. Bohemer, op de Burg, en te Amsteldam by J. Selliger en Zoon, in de Nes, over de Halsteeg; A. Bakker, in de Pylsteeg, ’t vyfde Huys van de Warmoestraat, en meer andere boekverkopers, [1770], fol., 2p.

(Lijst met donaties voor prinses Frederica Louise Wilhelmina (bijgenaamd Loulou) van Oranje-Nassau, dochter van stadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, geboren op 28 november 1770. Tot de schenkende steden hoorde ook Gouda, met f.800 en 70 ducaten. Opvallend is verder de zuinigheid van de Zeeuwen, die in twee lijstjes ‘niets’ bijdroegen en de stad Middelburg 1 keer met 50 ducaten. Een folioblad met vouwen en bovenaan lichte lijmresten).

GELASIO DI CILIA, Himmlischer Seelen-Magnet, oder: andächtiges Gebett-Buch, darinnen Anmuthige Morgens- und Abends-, Mess- und Vesper-, Beicht- und

Communion-Gebetter, wie auch zu Gott der allerheiligsten Dreyfaltigkeit, Hochwürdigsten Sacrament des Altars Christo Jesu (…), Nürnberg, Würzburg und Prag, zu finden bey Paul Lochner und Mayer, Buchhändlern A. 1771, 8o, [xx]+822+56+[viii] p.

(Duits rooms-katholiek gebedenboek, met voorin en achterin 22 pagina’s met geslachtsregister, beginnend met de eerste eigenares. Het boek kwam op 10 oktober 1781 in het bezit van Anna Maria Wilmers. Zij huwde op 27 januari 1784 met Gerad ten Brink uit Mettingen; deze familie is later verzwagerd aan de familie Moormann; veertien paginagrote gravures, te weten: de Heilige Mis, Gethsemane, Golgota, Maria met kind, Maria onder het kruis, Benedictus, de Heilige Magnus Abbas, Franciscus Xaverius, Anthonius van Padua, Johannes Nepamuc, Geboorte van Jezus, Driekoningen en Sterfbed van Maria . Leren band, rug gebroken en bovendeel ingescheurd door veelvuldig gebruik; enkele bladzijden met papierstroken verstevigd. Overgegaan in handen van de familie Ten Brink op 29 juni 2012).

SAMUEL PITISCUS, ARNOLDUS HENRICUS WESTERHOVIUS, Lexicon Latino-Belgicum novum. Editio quarta Pars prima [orn.] Excudit, Roterodami, Henricus Beman, bibliopola 1771, 4o, [lxii]+660 p.
SAMUEL PITISCUS, ARNOLDUS HENRICUS WESTERHOVIUS, Lexicon Latino-Belgicum novum. Editio quarta Pars secunda [orn.] Excudit, Roterodami, Henricus Beman, bibliopola 1771, 4o, 683+[xiii] p.

(Vierde druk van het tweedelig lexicon van de Zutphense classicus Samuel Pitiscus (1637-1727), in een bewerking van de Goudse rector Arnoldus Henricus Westerhovius. Fraai met goudopdruk versierde lederen banden. Eigendomsinschrijving “De Lieder de Well 1789”). 

SAMUEL PITISCUS, ARNOLDUS HENRICUS WESTERHOVIUS, Lexicon Latino-Belgicum novum. Editio quarta Pars prima [orn.] Excudit, Roterodami, Henricus Beman, bibliopola 1771, 4o, [lxii]+660 p.
SAMUEL PITISCUS, ARNOLDUS HENRICUS WESTERHOVIUS, Lexicon Latino-Belgicum novum. Editio quarta Pars secunda [orn.] Excudit, Roterodami, Henricus Beman, bibliopola 1771, 4o, 683+[xiii] p.

(Tweedelig lexicon in één perkamenten band van de Zutphense classicus Samuel Pitiscus (1637-1727), vierde editie in een bewerking van de Goudse rector Arnoldus Henricus Westerhovius. Met exlibris van dr. J.A. van Praag aan binnenzijde platten; eigendomsinschrijving van J. van Saagsgelaz (?) 1845 op schutblad. Licht vervuilde band, met enkele rode inktvlekken op achterplatten)

JOHAN BARUETH, Hollands en Zeelands jubel-jaar of tweehonderd-jarige gedagtenis der heuchelyke verlossing van het Spaansche jok en grondlegging van Neêrlands Republiek in het jaar MDLXXII onder het wys beleid van Willem den I., Prins van Orange (…) Alles uit echte bewysstukken der geloofwaardigste schryvers en later ontdekte oude handschriften, Te Dordrecht gedrukt by Adriaan Walpot, boek- en konstverkooper over het stadhuis, 1772, 8o, [xxvi]+305+[iii]p.

(Herdenking van 200 jaar Den Briel, geschreven door een predikant uit Dordrecht. Met opdracht aan stadhouder Willem V, met familiewapen van de Oranjes. Met 1 gravure van een geuzengevecht. Met beschrijving overgang Gouda op p.177-180. In oorspronkelijke, maar vuile perkamenten band. Een katern los).

JOACHIM HESS, Luister van het orgel, of naauwkeurige aanwyzinge, hoe men door eene gepaste registreering en geschikte bespeelding, de voortreffelyke hoedanigheden en verwonderenswaardige vermogens van een kerk- of huisorgel in staat is te vertoonen. Tot onderrigting van alle liefhebbers van het orgelspel, inzodnerheid voor jonge organisten, leerlingen, en allen die zig eene bekwaame behandeling van het orgel tragten eigen te maaken. Opgesteld door Joachim Hess, organist en klokkenist te Gouda [orn.], Te Gouda, by Johannes vander Klos, stads-drukker, 1772, 4o, [xxii]+78p.

Hessjes

(Zeer zeldzame uitgave van het orgelboek van de markante Goudse organist Joachim Hess. Met gedicht op Hess van H. Houtam uit Gouda. Hess wil met dit boek zijn leerlingen en andere aspirant organisten inzicht bieden bij het registreren en behandelen van het orgel. Hess, met een Duitse vader, kwam als 17-jarige vanuit Leeuwarden naar naar Gouda als organist van de lutheranen. Al snel werd hij tot stadsorganist in de Sint-Jan aangesteld. Zijn broeder Hendrik Hermanus vestigde zich ook in Gouda en was orgelbouwer. Vaak is door andere steden geprobeerd hem ‘weg te kopen’, maar met verhogingen van zijn tractement wist het Goudse stadsbestuur dat steeds weer te voorkomen. Hess was lid van de Hernhutters in Zeist en werd daar ook begraven. http://www.diegoude.nl/wp-content/uploads/2016/01/Op-de-bres-voor-Hess-2010-2.pdf In originele hard-kartonnen kaft en dito zwakke rug. Bijzonder fris exemplaar).

SAMUEL SCHEURER, Kortbondige natuur- en schriftmaatige land-theologie. Uit het Hoogduitsch vertaald door Arn. Henr. Westerhoff, in zyn leeven predikant en rector te Gouda. Uitgegeeven, en voorzien met eene voorreden over psalm CXI: 2 door dezelfs zoon Joh. Henr. Westerhoff, predikant te Amsterdam [afb.], Te Amsteldam, by Loveringh en Allart, 1773, 8o, [i]+[xviii]+216p.

[Postuum uitgegeven derde druk van een vertaling van de hand van de Goudse rector Westerhovius. Met frontispice. Aan het eind ontbreekt van aanhangsel 1 pagina. Vochtvlek aan onderzijde in eerde deel van het boekwerk. Kartonnen platten en linnen rug).

[HENDRIK A. CALKOEN], Oldenbarnevelds eer verdeedigd, tegen den advocaet der vaderl. kerk door den schryver der Memorie; in twee brieven, aaen een Heer van Regeering geschreeven [orn.] Te Amsterdam by Cesar Noel Guerin, boekverkoper op de Heere Gragt, 1773, 8o, 306p.

(Zeldzame uitgave, in twee banden; rafelig, met zwakke rug met beschadigde titelplaatjes. Compleet). 

STAATKUNDIGE HISTORIE VAN HOLLAND, alsmede Maandelykse Nederlandsche Mercurius, Als meede het voornaamste kerknieuws der Lutherse Gemeentens, van de maand maart 1774, tweede stuk. 36ste deel, 283ste stuk [Orn.] Te Amsterdam, by Bernardus Mourik, boekverkooper in de Nes, by de groote Vlees-Hal, 1774, 4o, p.65-116
STAATKUNDIGE HISTORIE VAN HOLLAND, alsmede Maandelykse Nederlandsche Mercurius, Als meede het voornaamste kerknieuws der Lutherse Gemeentens, van de maand maart 1777, eerste stuk. 42ste deel, 330ste stuk [Orn.] Te Amsterdam, by Bernardus Mourik, boekverkooper in de Nes, by de groote Vlees-Hal, 1777, 4o, p.43-84

(Twee losse afleveringen van een tijdschrift dat verscheen tussen 1756 en 1807. De aflevering uit 1774 bevat het tweede deel van ’t voorgevallene in den jaare 1617, met een gravure van het bezoek van prins Maurits aan de magistraat van Delft. In de andere aflevering een beschrijving van de gebeurtenissen in 1627, met een aflevering van de vloot van Piet Hein in Zuid-Amerika. In beide afleveringen op p.70 een hele bladzijde met kleine afbeeldingen, volgens het onderschrift voorstellende ‘De May-boomen door de Schutterye geplant in ’s-Gravenhage’. Losse afleveringen met sleetse gemarmerde papieren omslagen).

JOACHIM HESS, Dispositiën der merkwaardigste Kerk-orgelen, welken in de zeven DSC06159Verëenigde Provincien als mede in Duytsland en Elders aangetroffen worden. Benevens eene beschryving van het Nieuw en Uitmuntend Orgel in de St. Jans kerk te Gouda. Dienende tot een Vervolg op de Luister van het Orgel. Door Joachim Hess, Organist en Klokkenist te Gouda, [orn.], Te Gouda, by Johannes vander Klos, Stads-Drukker, 1774, [vi]+200p.

(Zeldzaam handboek voor organisten, geschreven door de organist en stadsbeiaardier van de Sint-Janskerk in Gouda. Met moderne vergulde kalfsleren band. Licht vochtvlekkerig, hoeken gewreven; Tekstschildje met ‘Luister van het orgel’. Exemplaar met eigendomsinschrijving, uit de bibliotheek van D.A. Flentrop, telg uit een geslacht van orgelbouwers sinds 1903 en restaurateur van het Goudse Moreau-orgel in de jaren 1959-1960)

JACOBUS REGENBOOG, Historie der remonstranten, kortelyk vervattende de Regenbooggeschiedenissen der gereformeerde christenen, die men remonstranten noemt; uit egte gedenkstukken, oude geschriften, en de geloofwaardigste schryveren opgemaakt. Eerste deel. Beginnende van het overleveren der Remonstrantie aan de Ed. Groot Mog. Heren Staten van Holland en Westfriesland, en eindigende even voor het houden der Nationale Synode van Dordrecht, Te Amsteldam by Jan Doll 1774, [xii]+373p.
JACOBUS REGENBOOG, Historie der remonstranten, kortelyk vervattende de geschiedenissen der gereformeerde christenen, die men remonstranten noemt; uit egte gedenkstukken, oude geschriften, en de geloofwaardigste schryveren opgemaakt. Tweede deel. Beginnende met het houden der Nationale Synode van Dordrecht, en eindigende met de gebeurtenissen van ’t jaar 1623, Te Amsteldam by Jan Doll 1776, 388p.

(Tweedelig werk over de lotgevallen van de remonstranten van de leek Jacobus Regenboog (1702-1775), bedoeld als bestrijding van een in 1773 anoniem uitgegeven Beknopte geschiedenisse of verhaal van het voorgevallene tusschen de remonstranten en contraremonstranten. Het tweede deel verscheen postuum. Een aangekondigd derde deel, over de jaren 1624-1705, is bewaard gebleven in manuscript maar werd nimmer uitgegeven. Twee fraaie achttiende-eeuwse lederen bandjes met versierde rug in goudopdruk. Voorplat deel 1 en achterplat deel 2 enige wormvraat. Bladzijden rood op snee. In beide delen een groen leeslint).

BERNHARDINUS DE MOOR, Leidens ontzet. Geviert op den jaarlyksen Dank-dag in ’tMoor1 jaar MDCCXLVI. Herdrukt ter gelegenheid van den CCsten verjaardag dezer blyde gebeurtenis [orn.] Te Leiden, by Johannes Hasebroek, 1774, 8o, [ii]+85p.
CLEMENS STRESO, Z.J.Z., Kerkreden op het tweede eeuwfeest van Leydens ontzet, uitgesproken in de Pieters Kerk op den III October MDCCLXXIV [orn.] Te Leyden by Samuel en Johannes Luchtmans, 1774, 8o, [xv]+56+[iv] p.

Moor2(Convoluut met twee herdenkingsredes over het Leids Ontzet van 1574. De eerste betreft een herdruk van een toespraak met een historisch relaas van de verwikkelingen van de Opstand uit 1746 van de toenmalige Leidse hoogleraar theologie en predikant Bernhardinus de Moor. Zijn gelijknamige overgrootvader en grootvader waren respectievelijk predikant en geneesheer in Gouda. Na zijn emeritaat vestigde ook deze Bernhardinus zich in Gouda, waar hij op 18 juli 1780 overleed. Leren rug en hoeken, hardkartonnen platten. Titelschildje met ‘Leidens ontzet”. Schaaf- en stootplekjes. Fraai exlibris met molen en korenschoof van H.J. de Koster. Enkele regels met inhoudsopgave van het bandje geschreven op schutblad in 1779. Binnenwerk verkleurd, hier en daar een plek).

UITLEGGINGE van de Wydberoemde en Vermaarde Glazen, binnen de voortreffelyke en vermaarde St. Jans kerk tot Gouda. Tot dienst ende gerief, zoo voor de inwoonders dezer stad, als voor de vreemdelingen, die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met vele schoone zinryke vaerzen, opgestelt door voornaame auteurs; en een gezang op aller glazen inhoud; nevens een verhaal van den brand derzelver kerk, in den jaare 1552 [stadswapen] Te Gouda, by Johannes van der Klos, ordinaris stads- en klein-zegel-drukker, 1776, 8o, [ongepagineerd; 52 p.]

(Editie van het bekende glazengidsje. Met voor privileges van het Goudse stadsbestuur aan Johannes van der Klos uit 1773, ondertekend door Hubert van Eyck, om dit werkje tien jaar lang als enige te mogen drukken. Eenvoudige papieren omslag, met doordruk van andere tekst).

CHRISTIAAN WILLEM FRANS WALCH, Levensbeschryving van Catharina van Bora, echtgenoote van den grooten kerkhervormer D. Martinus Lutherus. Getrokken uit de waare geschiedenis van de zaal. Cath. van Bora. Met plaaten. Te Amsterdam by Albrecht Borchers in de Gasthuismoolenstraat, in Lutherus 1777, 4o, [v]+94 p.

(De auteur was doctor in de theologie te Göttingen. Sterk gesleten papieren omslag, ezelsoren en enkele vochtvlekken. Compleet. Met portret van Catharina van Bora en enkele andere illustraties. Twee uitvouwbare vellen met stambomen).

[LAURENS PIETER VAN DE SPIEGEL], Historie van de satisfactie, waar mede de stad Goes en het eiland van Zuid-Beveland zich begeeven hebben onder het stadhouderschap van Prins Willem van Orange, in het jaar 1577. Uit veele oorspronkelyke gedenkstukken saamgesteld. Beneffens eenige verhandelingen, betrekkelyk tot de Historie en Regeeringsform van dien tijd [Stadswapen] Te Goes, by Jacobus Huysman 1777, [xx]+406+[6]p.

(In originele band, met gebruikersschade. Rood titelschild, goudopdruk, stempels tussen de ribben, titelpagina in zwart en rood en groot gegraveerd stadswapen Goes van S. Fokke. Twee bijlagen en bladwijzer. De auteur was raadpensionaris van Zeeland).

BIBLIA. Dat is de gantsche H. Schrifture, vervattende alle de Canonycke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Uyt de oorspronkelycke talen in onse Nederlandsche tale getrouwelick overgeset door last van de Hoog. Mog. Heeren Staten Generael der Vereenigde Nederlanden en volgens het besluyt van de Synode Nationael in de jaren 1618 ende 1619 gehouden tot Dordrecht. [Amsterdam Bijbelcompagnie] 1777

(Statenbijbeltje; opnieuw in leer ingebonden; titelpagina gerestaureerd, maar vaag en gehavend; Nieuwe Testament gedrukt te Amsterdam voor H. Brandt, D. Onder de Linden, P. Schouten, J. de Groot, N. Arenberg en Compagnie 1781; Boek der psalmen idem 1782 met gehavende titelpagina)

JOSUA VAN IPEREN, Kerkelyke historie van het psalm-gezang der christenen, van de dagen der apostelen af, tot op onzen tegenwoordigen tyd toe; en inzonderheid van onze verbeterde Nederduitsche psalmberyminge. Te Amsterdam by de wed. Loveringh en Allart [twee delen] 1777-1778, 8o, I: [xxii]+496 en II: [xl]+519 p.

(Tekst compleet in fraaie band, doch slechts 3 van 10 platen. Wel aanwezig in deel 2 portretten van Johannes van Spaan, Rutger Schutte en Josua van Iperen, tevens muziekbladen van het Souterlied en van Oudaan. Lederen rug met Oranje tekstschildjes, voor- en achterzijde van gemarmerd karton. Enkele potloodstrepen en aantekeningen. Met aan het eind actuele weergave van psalmenoproer in Maassluis en Vlaardingen).

CARACCIOLI, Beschryving van het leven en de gevoelens van paus Clemens XIV (Ganganelli), [dm] Tot Rotterdam by Jacobus Bronkhorst 1778, 4o, [vi] + 198 p.

ALEXANDER COMRIE, Stellige en praktikale verklaaring van den Heidelbergschen Catechismus, volgens de leere en gronden der hervorminge, eerste deel, tweede druk, Te Utrecht by Henricus van Otterloo en G. van den Brink, Jansz. 1779, 4o, [xxxii]+512p.

(Opnieuw ingebonden in linnenband met opgeplakte kopie van titelblad en rug. Comrie, een in Schotland geboren theoloog, schreef dit boek als predikant van Woubrugge. Hij vestigde zich in 1773 aan de Westhaven in Gouda, waar hij in december van het daaropvolgende jaar overleed en werd begraven in de Sint-Janskerk).

GEORG BALTHASAR PROBST, Kleiweg, ca. 1780.

Probst3

 

Probst4

 

 

 

 

 

Probst2

Probst1

 

 

 

 

 

(Opticaprent van G.B. Prost (1732-1801). Deze gravure is een zogeheten illuminatieprent, van dik papier met uitgeknipte ramen en lichtbronnen, die in een kijkkast werden bekeken met een lamp erachter. Alle opticaprenten zijn kopergravures, met de hand ingekleurd, meestal met behulp van sjablonen. Probst maakte een serie van vier prenten van Gouda, die in Augsburg zijn gegraveerd naar Nederlandse voorbeelden. Het perspectief is vaak overdreven omwille van het diepte-effect. Daardoor zijn de toren van de Sint-Jan en het stadhuis op een wat vreemde plek beland. Heel herkenbaar is het pand van tassenwinkel Duijfhuizen, rechts vooraan.)

JACOB VAN LOO, De zwijgende christen bij het graf van eene godvrezende dogter. Leerrede over Levit. X. 3b. Uitgesproken bij gelegenheid van het zalig afsterven van de hooggeboren freule Jeanette Sophie Adelaide gravinne van Heiden Hompesch, door J. van Loo, predikant te Ootmarsum, Utrecht bij A. van Paddenburg, academiedrukker en Jan Martinis van Vloten boekverkopers 1781, 4o, [vi]+ 56 p.

(Ds. Van Loo was predikant te Ootmarsum. Hij gaf ook een dagboek uit).

QUINTO CURCIO RUFO, De la vida y acciones de Alexandro El Grande, Traducido de la lengua Latina en la Española por D. Mateo Ibañez de Segovia y Orellana [Orn.] En Madrid: Por Don Antonio de Sancha, anno 1781, 4o, [xxvi van xxxii]+490 p.

(Geschrift over het leven van Alexander de Grote, vanuit het Latijn vertaald in het Spaans. In zeer doorleefde perkamenten band, met sporen van sluitleertjes. Titel in handschrift op de rug. Eerste vijf pagina’s van het voorwoord ontbreken. Titelpagina wel aanwezig, met talrijke penprobeersels en aantekeningen; ook achterin het boek).

[OUDERLINGENBIJBEL St. JANSKERK GOUDA] BIBLIA. Dat is de gantsche H. Schrifture, vervattende alle de Canonycke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Uyt de oorspronkelycke talen in onse Nederlandsche tale getrouwelick overgeset door last van de Hoog. Mog. Heeren Staten Generael der Vereenigde Nederlanden en volgens het besluyt van de Synode Nationael gehouden tot Dordrecht in de jaren 1618 ende 1619. Te Haarlem by Joh. Enschede en Zoonen, 1782, 4o, 314+120 fol.
HET NIEUWE TESTAMENT, ofte alle boecken des Nieuwen Verbonts onses Heeren Jesu Christi. Door last van de Hoogh-Mog. Heeren Staten-Generael der Vereenigde Nederlanden ende volgens ’t besluyt van de Synode Nationael, gehouden tot Dordrecht, inde jaren 1618 ende 1619 (…) [DM] Te Haarlem, gedruckt by Johannes Enschedé en zoonen 1782, 4o, 141 fol.
HET BOEK DER PSALMEN, nevens de gezangen bij de hervormde kerk van Nederland in gebruik. Door last van de Hoog Mogende Heeren Staaten Generaal der Vereenigde Nederlanden, uit drie berijmingen, in den jaare 1773 gekooren (…) Mitsgaders de Christelijke Catechismus, formulieren en gebeden der gereformeerde kerken, 4o, te Haerlem, gedrukt bij Johannes Enschedé en zoonen 1777, 82+22 fol.

(Ouderlingenbijbel die gebruikt is in de Goudse St. Janskerk; gedrukt met consent van de burgemeesters van Haarlem 1774; bruine, gevlamde lederen band met goudopdruk “ST. JANSKERK”; ribben sleets; gebruikerssporen en kleine restauraties; band linksvoor iets ingescheurd).

ARNOUDT VAN GELUWE, Kort verhael van een achthien-jaerige Hollandsche reyze, gewandeld van eenen Vlaemschen boer […] Waer naer alle catholyke jonkheyd zig zal mogen reguleren by alderleye secten, die om hun affairen en andere nootzaekelykheden

gaen reyzen in nieuw-gezinde landen. Zeer stigtig en profijtelyk om lezen voor alle waerheyd-lievende menschen [DM], t’ Antwerpen, by J.B. Carstiaenssens, boek-drukker en boek-verkooper op de Cattevest onder den Exjesuiten Toren 1783, 8o, [xxvii] + 111 + [v] p.

(Herdruk van de uitgave van 1650. In fraai achttiende-eeuws leren bandje met ribben; opnieuw gezet in heldere leesletter. Bevat naast de oude approbatie van visitator Nicolaus Breydel uit 1650 ook een nieuwe goedkeuring uit 1783 door de Antwerpse pastoor en censor J.B. Fighé. Verder geeft de drukker een mogelijkheid aan om in te tekenen op een andere werkje van Van Geluwe, de Belydenisse van Rebecca Broeckaers, en is een fondslijst van deze drukker toegevoegd).

[Fragment] BASTIAAN CRAMER, De Geldersche trap der jeugd, in onderscheiding van die, door C. Gelliers te Leeuwarden eertyds opgesteld, of grondige en nauwkeurige fundament-legger der Nederduitsche spel-, lees-, schrijf- en taal-konst. Niet alleen naar de eenvoudige vatbaarheid en aangroeiend begrip der leerlingen, van ’t A.B.C. af aan, tot een volkomen kennis in spellen en lezen toe ingerigt; maar ook tot een zeer nuttig en noodzaaklijk gebruik door ondermeesters of voor vreemdelingen, die de Nederduitsche spraak zoeken te leeren: als ook voor ouders, die geene gelegenheid of vermogen hebben, om hunne kinderen ter school te zenden. Kort en klaar tot een algemeen huis- en school-gebruik opgesteld, [drukker en plaats van uitgave onbekend] 1783, 8o, 90 p. (van 136; aanwezig zijn p. 32-50, 53-60, 62-96, 99-110, 113-128)

(Groot fragment van een veelgebruikt leerboek, geschreven door de Arnhemse en later Genderingse schoolmeester Cramer. Zware gebruikssporen. Perkamenten omslag met penoefeningen op de binnenzijde. In twaalf trappen behandelt hij de vele disciplines van het schoolmeestersambt, van het inktmaken tot muziekonderricht. De eerste druk stamt uit 1770. Helaas ontbreekt het eerste gedeelte, met een opdracht aan de kerkenraad van Gendringen en een levendige schets van het schoolleven in het dorp. Cramer verhaalt daarin dat hij alleen in de winter een volle klas heeft met 100 tot 130 kinderen, maar zomers slechts de helft. Hij pleit voor een leerplicht en een verplichte afdracht van schoolgeld. Het fragment betreft waarschijnlijk de ongedateerde vierde of vijfde druk, uitgegeven door respectievelijk de weduwe Salembien uit Amsterdam en Daniel du Mortier uit Leiden).

DE GOUDASCHE EN UTRECHTSCHE OPTICA, gefondeerd op twee orgineele brieven, berustend onder den autheyr van deeze Optica en welke echten brieven voor afgaan. “O so mooy praat curjeus!”. Nu zuld gy zien welke Angelmannen in die twee steeden en elders hun bevinden. In Holland 1783, 8o, 31 p.

(Knuttel 20622. Zeer hatelijk pamflet tegen de hertog van Brunswijk-Wolfenbuttel en diens veronderstelde medestanders in Gouda. Hiertoe rekent de anonieme schrijver onder anderen pensionaris Hendrik van Wijn en de regenten Francois de Meij, Adriaan Pieter Twent, Willem Griffioen, Lodewijk Quarles en Willem van der Hoeve.  Met blanco omslag, rafelig aan de randen, maar tekstvlak gaaf)

VERHANDELING van zyde der Heeren van de Ridderschap over het regt van overstemming ter Staatsvergaderinge der provincie van Overyssel. Te Deventer, by L.A. Karsenbergh, boekverkoper, 1784, 8o, [xv] + 289 p.

KORT VERSLAG van verscheiden harde winters, zedert ’t jaar 554, tot op den tegenwoordigen tyd. Benevens binnen en buitenlandsche berichten, wegens den tegenwoordigen harden winter, en de daar uit ontstaane overstroomingen in het jaar 1784, Te bekomen, by W. Verblauw, te Gouda, F. de Does Pz. en L. Herding, te Leyden, D. Vis en Lindenberg, te Rotterdam, F. H. Demter, J. Verlem en D. Schuurman, te Amsterdam, en verder alom, 8o, [ii]+76p.

(Met voorwoord van uitgever Wouter Verblauw, met dagtekening te Gouda op 20 maart 1784. Met eenvoudige papieren omslag en rafelige papierranden).

[IGNATIUS WALVIS], Christelyke onderwyzingen en gebeden, getrokken uyt de H. Schriftuur, het Missael, en de Heylige Oud-Vaders. Raekende de voornaemste verbintenissen der geloovigen. Dertiende Druk vermeerderd, en vercierd met nieuwe kopere plaeten [Orn.], t’Urecht, by Johannes Schelling, boekverkooper 1785, 8o, [xxiii]+660 p

(Samengesteld door de Goudse pastoor Ignatius Walvis. Voorwerk met goedkeuring apostolisch vicaris Neercassel uit 1685, gevolgd door feestdagen 1785-1807 en heiligenkalender. In originele lederen band; goudornamenten en titel op de rug vervaagd door gebruik. Stukjes leer op voorplatten en bovenaan de rug afgebrokkeld).

[HIERONYMUS VAN ALPHEN], Proeve van kleine gedigten voor kinderen [veertiende druk] [orn.], Te Utrecht bij de wed. Jan van Terveen en zoon, 1785, 8o, 104+[vi] p.

(Met kartonnen kaft en omslag van oude krant; aan het eind twee titelpagina’s van vervolgdeeltjes met voorwoorden. Enkele penaantekeningen op de slotpagina’s: “de weduwe Jan Terveen en Zoon” en “Mijne s’naasten goed ook ’t minste niet”). 

COMPLEETE ZAK-ATLAS van de zeventien Nederlandsche provinciën, begreepen in XXXI zeer naauwkeurig en zindelyk in ’t koper gebragte kaarten. Op nieuw vervaardigd, naar de laatste verbeteringen van de Heeren Fraex, Baghyne en andere voornaame aardryks-kundigen. Waar by gevoegd is, een algemeen denkbeeld van de aardryks-kunde, benevens eene korte beschryving der XVII Nederlandsche provinciën, waarin alle de onlangs gemaakte veranderingen in de regeeringsform, als anderszins, naauwkeurig opgegeeven worden, Te Amsteldam by Elwe en Langeveld, 1786, 8o, 243p.

(Zakatlas zonder de kaarten; wel handgekleurde titelpagina en originele, maar sleetse omslag van karton. Op de lederen rug kleine globes).

JOHAN HUBNER, De nieuwe, vermeerderde en verbeterde kouranten-tolk, of zakelyk, historisch en staatkundig woordenboek. Waarin zowel van den lateren als tot den tegenwoordigen tyd de verscheide godsdiensten en geestelyke ordens; de landen, koningryken, republyken, staaten, steden, vestingen, kastelen en passen; de zeën, meiren, eylanden, rivieren, havens, bergen, voorgebergtens en bosschen; de namen der gekroonde hoofden, de geslachtliniën der vorstelyke en grafelyke huizen; de gezamenlyke ridder-ordens; societeiten, wapens, ryks- en land-dagen, gerichtshoven; civiele en militaire bedieningen te water en te land; benevens het onderscheid der mylen, der munten; maten en gewichten; de benamingen der zaken, die in de bouw- en krygskunde, artillery, campementen, slagordens, belegeringen, scheepvaartern, zee-costuimen enz. in gebruik zyn; alsmede ook de onbekende kunstwoorden, die dagelyks in de menschelyke t’zamenleving gehoort, ook voornamentlyk in alle nieuwspapieren en historiën gevonden, en, uit vreemde talen ontleent zynde, benevens de rechts-termen, tot zonderling nut voor geleerden en ongeleerden, klaar en duidelyk beschreven worden. Zynde in dezen Nederduitschen druk de verandering der zaaken, en verwisseling van alle staaten, inzonderheid ook de Vereenigde Nederlanden naauwkeurig waargenomen, tweede druk [orn.], Te Amsteldam by Martinus de Bruyn, boekverkooper in de Warmoestraat [ca. 1786], kl.folio, [vi]+1004 p.
(Met frontispice uit editie van 1768, uitgegeven door S. & I. Luchtmans in Leiden. Dat betrof feitelijk de tweede, vermeerdere druk van een eerste druk uit 1734, uitgegeven door D. Haak en S. Luchtmans in Leiden. Die eerste druk verscheen als Nederlandse vertaling, nadat er al zes drukken in de Duitse taal waren verschenen vanaf 1704, onder de titel Reales Staats- und Zeitungs-Lexicon. Het boek verscheen in 31 edities tot in de negentiende eeuw. Johan Hubner, rector van de St.Johannesschool in Hamburg, wordt ten onrechte als auteur opgevoerd; hij schreef slechts het voorwoord. De eigenlijke Hubner2samensteller was Philipp Baltasar Sinold, ook genaamd Von Schütz. De eerste en tweede druk werd vertaald en ingeleid door Arnoldus Henricus Westerhovius, predikant en rector van de Latijnse School in Gouda).
JOHANNES HUBNER, ARNOLDUS HENRICUS WESTERHOVIUS, Algemeen konstwoorden-boek der wetenschappen. Waarin de eige benaamingen van al hetgeene in het gantsche ryk der natuur gevonden wordt, nevens die van allerlei konsten, weetenschappen, staats- en oorlogskundige zaaken, ridderlyke oeffeningen, ambachten, enz. verklaard worden. Dienende tot een tweede deel van Den Staats- en kouranten-tolk, in het Hoogduitsch verscheiden maalen uitgegeeven; en met een Voorrede verzeld door den Heere Johannes Hubner, en uit verscheiden andere autheuren en taalen verzameld en vermeerderd door Anr. Henr. Westerhovius, V.D. M. Gymn. Goud. Rector. En nu weder met een groote menigte konst-woorden doorgaans verrykt en naar de laatste Hoogduitsche uitgaave verbeterd. Tweede druk, [orn.], Te Amsteldam, by Martinus de Bruyn, boekverkooper in de Warmoestraat [achterin: Ter boekdrukkerye van Van Damme] [ca. 1786], kl.folio, [vi]+1260 p.

(Tweede deel van de Kouranten-tolk, eveneens vertaald door de Goudse rector Westerhovius. Met frontispice uit editie van 1748, uitgegeven bij S. Luchtmans en zoon in Leiden; beide boeken zijn als tweedelige set een ongewijzigde herdruk uit 1748 en 1768, uitgegeven op initiatief van de Amsterdamse boekverkoper Martinus de Bruyn, die in Amsterdam werkzaam was van 1769 tot 1804. Volgens de STCN is deze editie verschenen na 1786. Twee identieke (burgemeesters)banden met gemarmerde platten en rode linnen rug. Mooie druk, met schone bladen).

HEDENDAAGSCHE HISTORIE; of tegenwoordige staat van alle volkeren; behelzende de beschryving der vereenigde Nederlanden, en wel in ‘t byzonder Overyssel. Iste deel, Iide stuk en deel II, Amsterdam, Leiden, Dordrecht en Harlingen, P. Schouten, J. de Groot, G. Warnars, S. en J. Luchtmans, A. en P. Blussé en V. van der Plaats 1786 en 1790, 4o, iv+191-614 p.; iv+533 (in andere handen overgegaan november 2012)

UITLEGGINGE van de wydberoemde en vermaarde glazen, binnen de voortreffelyke en vermaarde St. Janskerk te Gouda. Ten dienste en gerief, zoo voor de Inwoonders dezer Stad, als voor de Vreemdelingen die dit konstig werk komen te aanschouwen. Vermeerdert met veele schoone zinryke Vaerzen, opgesteld door voorname Auteurs; en een Gezang op aller Glazen Inhoud; nevens een Verhaal van den Brand derzelver Kerk, in den jaare 1552 [stadswapen] te Gouda, by Johannes van der Klos, Ordinaris Stads- en Klein-Zegel-Drukker, 1787, 8o, 52 p.

(Een van de vele versie van het glazengidsje; met voorin de tekst van het tienjarig octrooi voor Van der Klos tot het drukken van dit boekje, ondertekend door Hubert van Eyck, met de bepaling dat één exemplaar moest worden afgestaan aan de Goudsche Librije. Fragment van papieren omslag, geplakt op versneden gravure van de bekende nieuwjaarskaart van de tamboers van de Goudse schutterij; zie over de glazengidsjes: Paul H.A.M. Abels, ‘Goudse Glazenuitleggers van papier’. Tidinge van Die Goude. Tijdschrift Historische Vereniging Die Goude 25 (2007) 15-19).

F. MARTINET, Het Vereenigd Nederland. Met plaaten. Tweede druk, Te Amsterdam by Johannes Allart 1788, 8o, [viii]+605+[xv] p.

(Slordig exemplaar met sleetse kartonnen platten en linnen rug. Kaart van Nederland ontbreekt, uitslaande bladen met handtekeningen van hoogwaardigheidsbekleders en naamlijsten van prominente Nederlanders op allerlei gebied, waarvan een gescheurd).

DANIEL FENNING, The universal spelling-book; or, A new and easy guide to the

FenningEnglish language [The thirty-fifth edition, with additions, London, printed for S. Crowder, in Paternoster-Row, and B.-C. Collins in Salisbury, 1789, 8o, [xvi]+152+[iv] p.

(Zeer populaire en veelvuldig herdrukt lesboek voor de Engelse taal, geschreven door de de schoolmeester van Bures in Suffolk. Puntgaaf exemplaar. De eerste druk verscheen in 1756. Tegenover de titelpagina drie kleine gravures met afbeeldingen van lezende en lerende kinderen. Het boekje bevat verder voorbeelden van handschriften en letters: round hand, Roman print en German text. Bij de fabels staan afbeeldingen, in totaal 8 kleine gravures. Met jute-achtige omslag).

SCIPIONE DE’RICCI, Sentimento di una societá letteraria sul sinodo di pistoja espresso in cinque lettere [dm], Italia con lizenza de’superiori, MDCCXC [1790], b.w. Sentimenti del sinodo d’Utrecht sul primato pontificio ad istruzione de’giansenisti d’Italia coll’aggiunta di breve storia dello scisma di questa chiesa [dm] Italia MDCCXC [1790], 8o, 246p.+123p.

(Leren rug met titel, kartonomslag met leren hoeken; eigendomskenmerk A.A.J. van Rossum; in andere handen overgegaan november 2012)

RECHT VAN OPVOLGING der Hooggeb. Vrouwe Sophia Carolina Florentina, Douairiere Gravin van Rechteren, geb. Gravin van Rechteren Almelo, Vryvrouwe der heerlykheid Almelo en Vriesenveen, in de voorzeide heerlykheid, verhandeld in een duplyk van dezelve tegen de Hooggeb. Gestr. Heeren Graaven van Rechteren daar by gemeld. [dm] Te Campen, ter drukkerye van J.A. de Chalmot, 1790, 4o, 391 + [1] p.

(Uit blibliotheek van mr. A.L. van Rechteren Limpurg, graaf van Almelo. Geschenk vader bij mijn promotie op 31-10-1994).

JOAN FONCK, Heyligedaags schoole, inhoudende schoone uytlegginge op de Evangelien van de Heylige dagen, zoo men die houd in de Heylige Kerke door ’t gantsche jaar. Tot nut en dienstbaarheyt van gemeene personen en de jonge jeugd; gemaakt en in ’t ligt gebragt. Van nieuws overgesien en verbetert, Tot Antwerpen [Amsterdam], voor de Erfgen. van de Wed. C. Stichter, op ’t Rokkin, in de Oude Berg Calvarie, 8o, z.j. [1790] 234+[vi] p.

(Twee populaire rooms-katholieke schoolboekjes, voor het eerst verschenen in 1623, samengebonden in originele lederen band met ribben op de rug; vele houtsneden met bijbelse taferelen, waarvan enkele gesigneerd met C.v.S[ichem])  

J.F. MARTINET, Het Vereenigd Nederland. Met plaaten. Tweede druk, Te Amsterdam by Johannes Allart 1790, 8o, [viii]+612+[ix] p.

(Perkamenten band rug met ribben, voorblad lichte brandsporen. Kaart van Nederland ontbreekt, evenals blad met dubbele afbeelding met historische scenes p.204 en prent met portretkoppen p. 498; wel uitslaande bladen met handtekeningen van hoogwaardigheidsbekleders en naamlijsten van prominente Nederlanders op allerlei gebied). 

NIEUWE JAARS ZEGEN-WENSCH, door de tamboers van de schutterij van Gouda, op den ingang van het jaar onzes Heeren 1791. Te Gouda, by Johannes van der Klos, fol., 1 p.

(Met gravure van J. van Oije uit 1757. Handgekleurd. Ingelijst in paspartout met goudkleurige lijst; zie over deze prent: Paul H.A.M. Abels, ‘Unieke gekleurde nieuwjaarskaart uit 1791’. Tidinge van Die Goude. Tijdschrift Historische Vereniging Die Goude 29 (2011) 22-25).

HEYMAN JACOBSZ., Zondaags schoole, of uytlegginge op de Evangelien van de zondagen, alsoo men die hout in de H. Kerke, door het gantsche jaar. Zeer bekwaam om de kinderen te laten leeren of te vertalen in ’t Frans, Latijn of andere talen. Oversien en verbetert met schoone gebeden en konstige figuren na den Roomschen text, Tot Antwerpen [Amsterdam], voor de Erfg. van de Wed. C. Stichter op ’ t Rokkin, in de Oude Berg Calvarie, 8o, 1791, [xvi]+335+[i] p.

JAN WAGENAAR, Vaderlandsche historie, vervattende de geschiedenissen der nu Vereenigde Nederlanden, inzonderheid die van Holland, van vroegste tyden af. Met plaaten en kaarten).

Zevende deel, beginnende in ‘t jaar 1574, en eindigende met de dood van Willem den eersten, prinse van Oranje, in ‘t jaar 1584. Te Amsterdam, by Johannes Allart, 1792, 4o, 539 + [iii] + 136 p.
Tiende deel. [1610-1625, titelpagina en eerste 32 p. ontbreken], 4o, 504 + [iii] + 130 + 12 p.

[FOKKE SIMONS], Amsteldam en zyne geschiedenissen in ’t kort, zesde deel, met Spiegelprentverbeeldingen, te Amsterdam, by Johannes Allart, 1792, 12o, 228+[xxiv} p.

(Los deeltje over de periode, 25ste gesprek. Kartonnen bandje met stevige linnen rug. Met vier portretten, onder wie Hendrik Laurensz Spiegel).

GERBRAND BRUINING, Leerreeden over Judas vs. 14, 15. Uitgesprooken den 13 january 1793 in de Remonstrantsche Kerk te Bleiswyk (…) Veel licht verspreidende over den brief van Judas, en over Daniel VII. Toepasselyk over onze tyden, en ingerigt om der inkruipende atheistery te keer te gaan, Te Rotterdam, bij Nikolaas Brakel 1793, 4o, 44+[iv] p.

(Pamflet met papieren omslag).

ANNA C. BROUWER, De stad Gouda, Amsterdam 1793

brouwergouda

(Met de hand ingekleurde gravure van Anna C. Brouwer, naar een tekening van Johannes van Diepenhuijsen. Het stadsaangezicht van Gouda zou volgens het randschrift ‘naar het leven’ getekend zijn. De afbeelding is opgenomen in L. van Ollefen, R. Bakker, De Nederlandsche Stads- en Dorpsbeschrijver  (Amsterdam 1793). De vraag is of het aangezicht de werkelijkheid enigszins weergeeft. Het lijkt eerder een compilatie van Goudse bouwwerken. Onder het prentje staat de volgende tekst: Dese schets vertoont TER-GOUDE in Hollanda breeden Raad // De zesde stem, weleer een pronk van heel den Staat; // Vermaard door het penceel der kunstige CRABETHTEN; // Beroemd door vryheids min, door zorg voor recht en wetten; // Beschouwer! zweer de zucht voor’t uitlandsche ernstig af; // ‘T heeft GOUDA’s bloei gestuit, en Delft aan Neerlands graf. Kleine scheurtje in tekstdeel.

[Fragment] LIEVE VAN OLLEFEN, R. BAKKER, De Nederlandsche Stads- en Dorpsbeschrijver, Te Amsterdam bij H.A. Banse in de Stifsteeg 1793.
Ter Goude, 15p.
(Los katern met eigen paginering over Gouda).

JACOB VAN DER TOCHT. Kobell en Claeszens sculps. naar ’t origineel by den Heer Burgemr. Metelerkamp te Gouda. Vaillant pinxit. [1794]

Tochtig(Portretgravure van Jan Kobell en Lambertus Antonius Claessens naar een origineel schilderij van Wallerant Vaillant – op dat moment in bezit van de Goudse burgemeester Alexander Hendrik Metelerkamp – gemaakt voor Byvoegsels en aanmerkingen voor het dertiende deel der Vaderlandsche historie van Jan Wagenaar uit 1795. Van der Tocht leefde van ca. 1620 tot 9 december 1680 en was van 1668 lid van de Goudse Vroedschap. In het rampjaar 1672 werd hij door de Staten-Generaal belast met een diplomatieke missie om in Brussel en Berlijn bondgenoten voor de bedreigde Republiek te zoeken. Kort daarna werd hij burgemeester in zijn stad en ontving hij stadhouder Willem III bij diens bezoek aan Gouda. Drie jaar later werd Van der Tocht pensionaris van Gouda, wat hij bleef tot aan zijn overlijden. Hij was daarnaast onder meer ook bestuurder van het tuchthuis en de Latijnse school en op het eind van zijn leven ook nog Dijkgraaf van de Krimpenerwaard).

BALDWIN JANSON, The new pocket dictionary of the Dutch and English languages in two parts. I. English and Dutch II. Dutch and Englisch, London, printed for T. Vernor and Hood,Birchin-Lane; T. Boosey, old Broad Street, near the Royal Exchange; and fold by L. Bettnet, Rotterdam, 1794, 4o, ongepagineerd.

(Met opdracht aan de Duchess of York; eigendomsinschrijving van J. Lempers en J.H.F. Lempers).

BREVARIUM CISTERCIENSE, auctoritate reverendissimi DD. Abbatis Generalis Cisterciensis, pars vernalis, [ill.], Bruxellis, excudebat Hubertus-Franciscus T’Serstevens, ordinis Cisterciensis in Belgio monotypographus 1794, 8o, [xxiv]+532+[xxli]p.

(Kloosterbrevier. In sleetse maar originele bruinlederen band. Titel in zwart op de rug).

P[ETRUS] SCHOUTEN, De waare godsdienst [afb.], Te Amsterdam, by E. van Buuren

DSC06777 boekverkooper op ’t Schaapenplein, in de vier Evangelisten 1794, 8o, [xxiv]+114+[ii]+96+[ii]+127+[i]+120+[iv]+98+[ii]+102+[iv] p.

DSC06780

DSC06779

 

 

(Rooms-katholiek leerboek. De auteur is “Roomsch priester en pastoor”. In met leer omspannen hardkartonnen foedraal en met wat sleetse linnen omslag en rode linten. Goud op snee. Handgekleurde titelprent, portret van de auteur van L.A. Claesens. Zes handgekleurde en goud opgehoogde prenten, vervaardigd door N. van der Meer junior. Compleet).

HEDENDAAGSCHE HISTORIE of tegenwoordige staat van alle volkeren; behelzende de beschryving der vereenigde Nederlanden, en wel in ‘t byzonder van Drenthe, Amsterdam, Leiden, Dordrecht en Harlingen, P. Schouten, J. de Groot, G. Warnars, S. en J. Luchtmans, A. en P. Blussé en V. van der Plaats 1795, 4o, vi+120+xvi+436 p.

(In andere handen overgegaan, oktober 2012)

HENRICUS GUALTERUS ESKES, De heilige maand ten dienste der catholijke Nederlanders, behelzende op iederen dag eene beknopte levensbeschrijving van eenen der Nederlandsche heiligen, benevens een leerspreuk uit de H. Schriftuur, de H. vaderen, en uit Thomas à Kempis, met een toepassende aanmerking en gebed, waarachter volgt een aanhangsel van morgen-, avond- en misgebeden, litanien, etc., Te Amsterdam, by P. van Buuren, boekverkooper op het Schaapenplein, 1796, 8o, 131+[iii] p.

(Devotieboekje met originele hardkartonnen omslag. Rug voor de helft afgebroken; rest gerepareerd met tape. Eigendomsinschrijving van 6 september 1841 waarbij de naam is uitgewist).

BOSSI, Historisch bericht wegens de catholijkheid van de kerk van Utrecht, en andere catholijke kerken der Bataafsche Republiek; of oordeelkundige ontleding en wederlegging van het boek, getijteld: Verkorte geschiedenis van de scheuring der Nieuwe kerk van Utrecht, enz. in het Italiaansch beschreeven door den heer Bossi, Konnonik van de Hoofd-Kerk te Milaan, nu volgens de tweede Fransche uitgaave bij Pierre le Clerc, te Parijs, in het Nederduitsch overgezet door T. van Middelwaert, roomsch catholijk pastoor, te Haarlem, bij J. van Walré en Comp. MDCCXCVI [1796], [xxviii] + 68p.

(Met gehavende papieren omslag; bibliotheekstempel op titelpagina van A.A.J. van Rossum en vage stempel van “Bibliotheek Seminarie Apeldoorn).

REGLEMENT voor de Nederduitsche scholen in de provincie en stad Utrecht, 1796, 4o, 22p.
VOORSCHRIFT voor de genen, die kleine kinderscholen houden in den lande van Utrecht, 1797, 4o, 4p.
REGELMAAT voor het onderzoek van hun, die tot het ambt van schoolleeräar wenschen aangesteld te worden door het Committé tot Publiek Onderwijs ’s Lands van Utrecht, 1797, 4o, 7p.

(Setje van drie documenten voor de regulering van het lagere onderwijs in de provincie Utrecht).

J[ACOB] VAN LOO, Nagelatene leerredenen van J. van Loo, in leven predikant te Ootmarsum. Met een voorrede door J.H. Hacke, predikant in ‘s Hage, eerste deel [orn.], te Loo2Utrecht bij W. van IJzerworst 1798, 4o, [xxix]+408+[i] p.

(Eerste deel van een tweedelig werk, met voorin een silhouet-portret van Van Loo. Achterin een lijst van geschriften van Van Loo die bij deze uitgever te koop waren. In fraaie perkamenten band, met auteursnaam en titel in handschrift op de rug).

 

 

[ANTONIO MARIA TANNOIA], Della vita, ed istituto del venerabili servo di Dio LigAlfonso Ma. Liguori vescovo di S. Agata de’Goti e fondatore della congregazione de’preti missionarii del SS. Redentore, Tomo I, [Orn.], Napoli, presso Vincenzo Orsini 1798, 4o, [xvi]+370p.
[ANTONIO MARIA TANNOIA], Della vita, ed istituto del venerabili servo di Dio Alfonso Ma. Liguori vescovo di S. Agata de’Goti e fondatore della congregazione de’preti missionarii del SS. Redentore, Tomo II, [Orn.], Napoli, presso Vincenzo Orsini 1800, 4o, [iv]+424p.

(Met markant portret van de oprichter van de Orde der Redemptoristen, Alfonso M. Liguari (1696-1787) . Biografie van deze ordestichter. Twee delen in uniforme banden, met kartonnen platten en lederen rug met goudstempeling)

JACOBUS KOK, Byvoegzels op het vaderlandsch woordenboek [deel 2; C-G], Te Amsteldam, bij Johannes Allart 1798, 8o, 402+[ii] p.

(Met bijzonderheden over de patriottentijd in diverse steden of streken en over de hoofdrolspelers. In dit deel onder meer Joan Derk van der Capellen, Joannes Coccejus, Delft, Deventer, Dordrecht, Friesland. ‘s-Gravenhage, alsmede Goejan-Verwellen-Sluis (p. 311-325) en Gouda (p.344-346).

R. BAKKER, De Nederlandsche stad- en dorp-beschrijver, VII deel, Rhijnland, te Amsteldam bij H.A. Banse in de stilsteeg, 1799, [xvi]+351p.

(pp. 49-56, 93-94 ontbreken, evenals de prenten)

CATECHISMUS. Ofte onderwijzinge in de Christelijke Leere, gelijk die inde Nederlandsche Gereformeerde Kercken ende Schoolen geleerd worden. Mitsgaders de Christen dagelykse

gebeden. Nader overzien, en van veel fouten gezuiverd. [afb.] Te Bergen op Zoom, by A. Kuyper, boekdrukker en verkooper op de Boschstraat, 1799, 8o, [lv] p.

(Zeer zeldzame Catechismusuitgave uit Bergen op Zoom, met titelprent van schoolklasje. Papieren omslag en touwtjesbinding; titelblad en enkele bladzijden zorgvuldig gerestaureerd. Enkele oude penprobeersels aan de ondermarge). 

1 Reactie op Achttiende eeuw

  1. Ziet er fraai uit! Mocht u in de gelegenheid zijn, dan bent u van harte welkom mijn collectie te bekijken. Ik woon in Ede.

    Met hartelijke groet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *